Hoạt động thông tin tín dụng đóng vai trò then chốt trong việc đánh giá sức khỏe tài chính của cá nhân và doanh nghiệp. Mới đây, Thông tư 15/2023/TT-NHNN đã chính thức được ban hành, thay thế cho các quy định cũ, mang lại một hành lang pháp lý minh bạch và chặt chẽ hơn. Dưới đây là 5 điểm mới đáng chú ý nhất mà người vay cần đặc biệt quan tâm.

1. Ngân hàng phải "phơi bày" nhiều thông tin hơn cho CIC

Theo quy định tại Điều 9 Thông tư 15/2023/TT-NHNN, danh mục thông tin tín dụng mà các tổ chức tín dụng phải cung cấp cho Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia Việt Nam (CIC) đã được mở rộng đáng kể. Không chỉ dừng lại ở các khoản vay thông thường, hệ thống chỉ tiêu mới còn bao gồm:

• Thông tin về người có liên quan của khách hàng vay.
• Hoạt động xử lý nợ xấu nội bảng.
• Các thông tin ngoại bảng và báo cáo tài chính năm đã qua kiểm toán hoặc nộp cho cơ quan Thuế.

Việc bổ sung các chỉ tiêu này giúp CIC có cái nhìn toàn diện hơn về nghĩa vụ tài chính của khách hàng, từ đó hạn chế rủi ro nợ xấu cho hệ thống ngân hàng.

2. Quyền riêng tư được đề cao: Phải có sự đồng ý của khách vay

Một trong những điểm tiến bộ nhất của quy định mới là việc bảo vệ quyền lợi của người vay đối với các tổ chức tự nguyện (như công ty mua bán nợ, tổ chức cầm đồ, cho thuê tài sản...). Cụ thể, Điều 17 Thông tư 15/2023/TT-NHNN nhấn mạnh rằng các tổ chức này chỉ được cung cấp thông tin cho CIC khi có sự đồng ý của khách hàng.

Nếu vi phạm, tổ chức tự nguyện có thể đối mặt với mức phạt tiền từ 40 đến 80 triệu đồng theo quy định tại Nghị định 88/2019/NĐ-CP, đồng thời bị đình chỉ hoạt động cung ứng dịch vụ thông tin tín dụng.

3. "Bàn tay sắt" trong việc xử lý vi phạm khai thác thông tin

Quy định về việc tạm dừng quyền khai thác thông tin đã trở nên khắt khe hơn. Tại Điều 13 Thông tư 15/2023/TT-NHNN, bất kỳ hành vi vi phạm nào về an toàn, bảo mật thông tin đều dẫn đến việc tạm dừng quyền khai thác dịch vụ ngay lập tức mà không cần xét đến mức độ vi phạm. Điều này buộc các đơn vị sử dụng dữ liệu CIC phải nâng cao trách nhiệm trong việc bảo vệ dữ liệu người dùng.

4. Tin vui cho người vay: Thêm nhiều thông tin được khai thác miễn phí

Từ ngày 01/01/2025, người dân sẽ được hưởng lợi lớn khi danh mục thông tin khai thác miễn phí được mở rộng. Theo Điều 18 Thông tư 15/2023/TT-NHNN, khách hàng vay được miễn phí 01 lần/năm khi khai thác các thông tin về mua trái phiếu doanh nghiệp và thông tin ngoại bảng. Đây là cơ hội để người vay tự kiểm tra và quản lý "điểm tín dụng" của mình một cách chủ động.

5. Rút ngắn thời gian sửa đổi dữ liệu sai sót

Nỗi lo về việc bị ghi nhận nợ xấu sai lệch sẽ được giải tỏa nhanh chóng hơn. Điều 19 Thông tư 15/2023/TT-NHNN quy định rõ: Trong vòng 03 ngày làm việc kể từ khi xác minh có sai sót do phía CIC, cơ quan này phải thực hiện điều chỉnh dữ liệu. Quy định này giúp bảo vệ uy tín tín dụng của khách hàng trước những nhầm lẫn kỹ thuật không đáng có.

Việc nắm vững các quy định mới tại Thông tư 15 không chỉ giúp bạn hiểu rõ quyền lợi của mình mà còn là cách tốt nhất để xây dựng một hồ sơ tín dụng "sạch", tạo điều kiện thuận lợi cho các kế hoạch tài chính trong tương lai.