Cơ quan thuế thực hiện rà soát và áp dụng các biện pháp cưỡng chế đối với các trường hợp nợ đọng kéo dài (ảnh minh họa)

Trong bối cảnh quản lý tài chính ngày càng chặt chẽ, việc nắm vững các quy định về cưỡng chế nợ thuế là điều sống còn đối với mọi doanh nghiệp. Theo quy định tại Luật Quản lý thuế 2019, quy trình cưỡng chế không chỉ là biện pháp hành chính mà còn là công cụ mạnh mẽ để đảm bảo kỷ cương ngân sách.

Các biện pháp cưỡng chế nợ thuế áp dụng năm 2026

Căn cứ Điều 125 Luật Quản lý thuế 2019, cơ quan thuế có quyền áp dụng các biện pháp cưỡng chế từ nhẹ đến nặng tùy theo tính chất và mức độ vi phạm của người nộp thuế:

• Trích tiền từ tài khoản: Phong tỏa và trích tiền từ tài khoản của người nợ thuế tại Kho bạc Nhà nước hoặc Ngân hàng.
• Khấu trừ thu nhập: Áp dụng đối với cá nhân có tiền lương, tiền công.
• Dừng thủ tục hải quan: Ngăn chặn hàng hóa xuất nhập khẩu của doanh nghiệp nợ thuế.
• Ngừng sử dụng hóa đơn: Biện pháp khiến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp gần như tê liệt.
• Kê biên tài sản: Bán đấu giá tài sản để thu hồi nợ thuế.
• Thu hồi giấy phép: Biện pháp cuối cùng là thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc giấy phép hành nghề.

Quy trình 6 bước cưỡng chế nợ thuế của cơ quan chức năng

Để đảm bảo tính khách quan và đúng pháp luật, quy trình cưỡng chế nợ thuế hiện nay được thực hiện qua các bước sau:

1. Bước 1: Lập danh sách đối tượng nợ thuế chuẩn bị cưỡng chế.
2. Bước 2: Thu thập và xác minh thông tin tài chính, tài sản của người nợ thuế.
3. Bước 3: Phê duyệt danh sách cưỡng chế chính thức.
4. Bước 4: Ban hành Quyết định cưỡng chế nợ thuế.
5. Bước 5: Gửi quyết định cho đối tượng vi phạm và công khai trên cổng thông tin.
6. Bước 6: Phối hợp với các cơ quan liên quan (Ngân hàng, Hải quan, Công an) để thực thi.

Hệ thống quản lý thuế hiện đại giúp việc xác minh thông tin nợ thuế diễn ra nhanh chóng và chính xác (ảnh minh họa)

Khi nào doanh nghiệp chính thức bị đưa vào diện cưỡng chế?

Không phải mọi khoản nợ đều bị cưỡng chế ngay lập tức. Theo Điều 124 Luật Quản lý thuế 2019, doanh nghiệp sẽ bị cưỡng chế trong các trường hợp sau:

"1. Người nộp thuế có số tiền thuế nợ quá 90 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp theo quy định.
2. Người nộp thuế có số tiền thuế nợ khi đã hết thời hạn gia hạn nộp thuế.
3. Người nộp thuế có tiền thuế nợ có hành vi phát tán tài sản hoặc bỏ trốn."

Ngoài ra, việc không chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế đúng thời hạn cũng là căn cứ để cơ quan chức năng ra tay.

Nguyên tắc và thứ tự áp dụng các biện pháp mạnh

Việc cưỡng chế không được thực hiện tùy tiện mà phải tuân theo nguyên tắc nối tiếp. Nếu biện pháp trước đó không hiệu quả hoặc không có điều kiện thực hiện, cơ quan thuế mới chuyển sang biện pháp tiếp theo. Tuy nhiên, trong trường hợp có dấu hiệu tẩu tán tài sản, cơ quan thuế có thể áp dụng đồng thời nhiều biện pháp để đảm bảo thu hồi nợ hiệu quả nhất.

Lời khuyên cho các doanh nghiệp là thường xuyên đối chiếu công nợ thuế và chủ động thực hiện nghĩa vụ để tránh rơi vào danh sách cưỡng chế, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín và hoạt động sản xuất kinh doanh.