Chính sách ưu đãi đối với người có công và thân nhân của họ luôn là tâm điểm của các chính sách an sinh xã hội tại Việt Nam, thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn". Với việc ban hành Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng 2020 và gần đây nhất là Nghị định 77/2024/NĐ-CP, các chế độ dành cho thân nhân đã có những thay đổi quan trọng về cả đối tượng thụ hưởng và mức trợ cấp.

1. Thân nhân người có công với cách mạng bao gồm những ai?

Theo quy định tại khoản 2 Điều 3 Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng 2020, thân nhân của người có công với cách mạng được xác định cụ thể bao gồm:

• Cha đẻ, mẹ đẻ;
• Vợ hoặc chồng;
• Con (bao gồm con đẻ và con nuôi hợp pháp);
• Người có công nuôi liệt sĩ.

Việc xác định đúng đối tượng thân nhân là căn cứ pháp lý quan trọng để thực hiện các chế độ trợ cấp tuất, bảo hiểm y tế và các ưu đãi giáo dục, nhà ở kèm theo. So với các quy định trước đây, Pháp lệnh hiện hành đã chuẩn hóa khái niệm này để tránh những vướng mắc trong quá trình thực thi tại địa phương.

2. Các chế độ ưu đãi dành cho thân nhân người có công

Căn cứ Điều 5 Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng 2020, tùy vào từng nhóm đối tượng cụ thể, thân nhân sẽ được hưởng các quyền lợi sau:

• Trợ cấp, phụ cấp: Bao gồm trợ cấp tuất hằng tháng, trợ cấp tuất nuôi dưỡng hằng tháng hoặc trợ cấp một lần khi người có công từ trần.
• Chăm sóc sức khỏe: Được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí và hưởng chế độ điều dưỡng phục hồi sức khỏe định kỳ.
• Giáo dục và Đào tạo: Ưu tiên trong tuyển sinh, hỗ trợ học phí và trợ cấp ưu đãi giáo dục cho con của người có công khi theo học tại các cơ sở giáo dục quốc dân.
• Cải thiện đời sống: Hỗ trợ về nhà ở, miễn giảm tiền sử dụng đất và vay vốn ưu đãi để sản xuất kinh doanh.

3. Mức trợ cấp ưu đãi mới nhất áp dụng từ 01/07/2024

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là việc tăng mức chuẩn trợ cấp ưu đãi. Theo Nghị định 77/2024/NĐ-CP, mức chuẩn trợ cấp đã được nâng lên thành 2.789.000 đồng. Dưới đây là bảng tổng hợp một số mức hưởng tiêu biểu dành cho thân nhân:

Ngoài ra, mức chi điều dưỡng phục hồi sức khỏe tập trung cũng được điều chỉnh bằng 1,8 lần mức chuẩn (tương đương 5.020.200 đồng/người/lần), áp dụng từ ngày 01/01/2025 theo lộ trình của Chính phủ.

4. Nguyên tắc thực hiện chính sách ưu đãi

Việc thực hiện các chế độ này phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc tại Điều 6 Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng 2020:

"Chế độ ưu đãi người có công với cách mạng và thân nhân của người có công với cách mạng phải được xác định và điều chỉnh phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước trong từng thời kỳ; bảo đảm mức sống của người có công với cách mạng bằng hoặc cao hơn mức trung bình của cộng đồng dân cư nơi cư trú."

Trường hợp một người là thân nhân của nhiều đối tượng người có công thì việc hưởng trợ cấp tuất hằng tháng sẽ được tính toán để đảm bảo quyền lợi tối đa nhưng không vượt quá số suất quy định (thường tối đa là 02 suất, trừ trường hợp thân nhân của nhiều liệt sĩ).

Hy vọng những thông tin cập nhật trên đây đã giúp quý độc giả nắm rõ quyền lợi của mình và người thân. Nếu có bất kỳ vướng mắc nào về thủ tục hồ sơ, hãy liên hệ với cơ quan Lao động - Thương binh và Xã hội tại địa phương để được hướng dẫn chi tiết.