Tình hình dịch bệnh Covid-19 trong năm 2021 đã khiến nhiều tỉnh, thành phố phải áp dụng biện pháp giãn cách xã hội nghiêm ngặt. Việc các nhà máy, công sở tạm đóng cửa khiến không ít người lao động lo lắng về thu nhập và các chế độ an sinh. Theo quy định của pháp luật lao động hiện hành, cụ thể là Bộ luật Lao động 2019, quyền lợi của người lao động trong thời gian này được bảo vệ rất cụ thể.

4 trường hợp cụ thể được hưởng lương ngừng việc do Covid-19

Để hướng dẫn chi tiết cho các doanh nghiệp, Cục Quan hệ lao động và Tiền lương đã ban hành Công văn 264/QHLĐTL-TL. Theo đó, có 04 nhóm đối tượng chính được xác định là ngừng việc do tác động trực tiếp của dịch bệnh và được hưởng lương:

• Trường hợp 1: Người lao động phải thực hiện cách ly y tế theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền (F0, F1, F2...).
• Trường hợp 2: Người lao động không thể đi làm do nơi cư trú hoặc nơi làm việc bị phong tỏa, cách ly vùng.
• Trường hợp 3: Doanh nghiệp hoặc bộ phận doanh nghiệp phải tạm dừng hoạt động để thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch theo lệnh của chính quyền.
• Trường hợp 4: Doanh nghiệp không thể vận hành do chủ sử dụng lao động hoặc các đồng nghiệp khác đang phải cách ly, chưa thể quay lại làm việc.

Mức lương ngừng việc: Thỏa thuận nhưng không được thấp hơn mức tối thiểu

Khi thuộc các trường hợp nêu trên, việc trả lương sẽ được thực hiện theo quy định tại khoản 3 Điều 99 Bộ luật Lao động 2019. Cụ thể:

"3. Nếu vì sự cố về điện, nước mà không do lỗi của người sử dụng lao động hoặc do thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh nguy hiểm, địch họa, di dời địa điểm hoạt động theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc vì lý do kinh tế thì hai bên thỏa thuận về tiền lương ngừng việc như sau:"

"a) Trường hợp ngừng việc từ 14 ngày làm việc trở xuống thì tiền lương ngừng việc được thỏa thuận không thấp hơn mức lương tối thiểu;"

"b) Trường hợp phải ngừng việc trên 14 ngày làm việc thì tiền lương ngừng việc do hai bên thỏa thuận nhưng phải bảo đảm tiền lương ngừng việc trong 14 ngày đầu tiên không thấp hơn mức lương tối thiểu."

Như vậy, trong bối cảnh năm 2021, mức lương tối thiểu vùng được áp dụng theo Nghị định 90/2019/NĐ-CP là căn cứ quan trọng để tính toán:

• Vùng I: 4.420.000 đồng/tháng.
• Vùng II: 3.920.000 đồng/tháng.
• Vùng III: 3.430.000 đồng/tháng.
• Vùng IV: 3.070.000 đồng/tháng.

Chế độ Bảo hiểm xã hội khi ngừng việc do giãn cách

Một vấn đề quan trọng khác là việc duy trì đóng Bảo hiểm xã hội (BHXH). Theo hướng dẫn tại Quyết định 595/QĐ-BHXH, chế độ đóng bảo hiểm phụ thuộc vào việc người lao động có hưởng lương hay không:

Tại khoản 4 Điều 42 quy định: "Người lao động không làm việc và không hưởng tiền lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì không đóng BHXH tháng đó. Thời gian này không được tính để hưởng BHXH."

Tuy nhiên, nếu người lao động được trả lương ngừng việc theo thỏa thuận, thì theo khoản 8 Điều 42: "Người lao động ngừng việc theo quy định của pháp luật về lao động mà vẫn được hưởng tiền lương thì người lao động và đơn vị thực hiện đóng BHXH, BHYT, BHTN... theo mức tiền lương người lao động được hưởng trong thời gian ngừng việc."

Lời khuyên pháp lý: Người lao động cần chủ động trao đổi với bộ phận nhân sự của doanh nghiệp để nắm rõ phương án trả lương và đóng bảo hiểm trong thời gian giãn cách. Việc thỏa thuận bằng văn bản hoặc qua các phương tiện điện tử là cần thiết để bảo vệ quyền lợi sau này.

Nếu bạn gặp khó khăn trong việc đòi hỏi quyền lợi tiền lương trong mùa dịch, hãy liên hệ ngay với các cơ quan chức năng hoặc tổ chức Công đoàn để được hỗ trợ kịp thời.