Chính phủ vừa chính thức ban hành Nghị định 255/2025/NĐ-CP, mở ra một giai đoạn mới trong việc triển khai các chính sách hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số. Việc xác định chính xác đối tượng thụ hưởng không chỉ đảm bảo tính công bằng mà còn giúp nguồn lực quốc gia được tập trung đúng nơi, đúng chỗ, đặc biệt là đối với những nhóm dân tộc đang đứng trước nguy cơ tụt hậu hoặc suy giảm dân số.

Tiêu chí xác định: Ai là đối tượng được ưu tiên hỗ trợ?

Tại Điều 4 Nghị định 255/2025/NĐ-CP, Chính phủ đã phân định rõ hai nhóm đối tượng chính dựa trên các chỉ số về nghèo đa chiều và quy mô dân số:

1. Nhóm dân tộc còn gặp nhiều khó khăn

Đây là những dân tộc có tỷ lệ nghèo đa chiều cao hơn mức trung bình chung của các dân tộc thiểu số trên toàn quốc. Chỉ số này phản ánh thực trạng đời sống kinh tế - xã hội còn nhiều rào cản, đòi hỏi các chính sách hỗ trợ về hạ tầng, giáo dục và sinh kế mạnh mẽ hơn.

2. Nhóm dân tộc có khó khăn đặc thù

Nhóm này được xác định khắt khe hơn với điều kiện tiên quyết là dân số dưới 10.000 người trên toàn quốc. Ngoài ra, phải đáp ứng thêm ít nhất một trong hai điều kiện:

• Tỷ lệ nghèo đa chiều cao hơn mức trung bình chung của dân tộc thiểu số cả nước.
• Quy mô dân số có sự sụt giảm so với số liệu từ cuộc Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019.

"Việc đưa tiêu chí 'sụt giảm dân số' vào xác định khó khăn đặc thù cho thấy sự quan tâm sâu sắc của Nhà nước đối với việc bảo tồn và phát triển các dân tộc ít người, tránh nguy cơ đồng hóa hoặc mai một bản sắc."

Quy trình 3 cấp: Đảm bảo tính minh bạch và chính xác

Để danh sách các dân tộc được phê duyệt sát với thực tế nhất, Điều 5 Nghị định 255/2025/NĐ-CP quy định quy trình rà soát chặt chẽ từ cơ sở lên Trung ương:

Bước 1: Rà soát tại cấp xã

Ủy ban nhân dân cấp xã đóng vai trò "tai mắt", trực tiếp thống kê tổng dân số, số hộ nghèo và cận nghèo của từng dân tộc trên địa bàn. Kết quả này phải được gửi lên cấp tỉnh trong vòng 15 ngày làm việc kể từ khi có chỉ đạo.

Bước 2: Thẩm định tại cấp tỉnh

Sau khi tiếp nhận báo cáo từ các xã, UBND cấp tỉnh chỉ đạo các sở, ngành liên quan tiến hành thẩm định, đối chiếu số liệu. Thời hạn để hoàn thành và gửi báo cáo về Bộ Dân tộc và Tôn giáo là 30 ngày làm việc kể từ ngày Nghị định có hiệu lực.

Bước 3: Phê duyệt tại cấp Trung ương

Bộ Dân tộc và Tôn giáo là cơ quan cuối cùng rà soát, tổng hợp dữ liệu trên phạm vi toàn quốc. Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo sẽ ban hành Quyết định phê duyệt danh sách chính thức các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn và có khó khăn đặc thù trong vòng 30 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ báo cáo từ các địa phương.

Ý nghĩa của việc ban hành Nghị định 255/2025/NĐ-CP

Việc ban hành Nghị định này là bước chuẩn bị quan trọng cho việc triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2030. Đây là cơ sở pháp lý vững chắc để các địa phương xây dựng kế hoạch ngân sách, phân bổ nguồn lực hỗ trợ đúng đối tượng, góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền và các dân tộc anh em trên khắp dải đất hình chữ S.