Ngày 08/04/2013, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 30/2013/NĐ-CP về kinh doanh vận chuyển hàng không và hoạt động hàng không chung. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm chuẩn hóa thị trường hàng không dân dụng, đảm bảo năng lực tài chính và an toàn khai thác cho các doanh nghiệp trong bối cảnh ngành hàng không đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ.

Ngành hàng không Việt Nam siết chặt điều kiện cấp phép để đảm bảo an toàn và năng lực tài chính (ảnh minh họa)

Cuộc chơi hàng không: Không dành cho những 'tay mơ' ít vốn

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Nghị định 30/2013/NĐ-CP chính là quy định về mức vốn tối thiểu. Theo quy định tại Điều 8, mức vốn này được phân định rõ ràng dựa trên phạm vi khai thác và quy mô đội tàu bay:

• Đối với hãng hàng không khai thác vận chuyển nội địa: Mức vốn tối thiểu là 300 tỷ đồng (khai thác đến 10 tàu bay), 600 tỷ đồng (từ 11 đến 30 tàu bay) và 700 tỷ đồng (trên 30 tàu bay).
• Đối với hãng hàng không có khai thác quốc tế: Con số này tăng vọt lên mức 700 tỷ đồng (đến 10 tàu bay), 1.000 tỷ đồng (từ 11 đến 30 tàu bay) và cao nhất là 1.300 tỷ đồng nếu khai thác trên 30 tàu bay.

"Vốn tối thiểu để thành lập hãng hàng không kinh doanh hàng không chung vì mục đích thương mại là 100 tỷ đồng Việt Nam."

Quy định này nhằm loại bỏ những doanh nghiệp "vốn ảo", đảm bảo rằng bất kỳ hãng hàng không nào khi cất cánh cũng phải có đủ tiềm lực tài chính để duy trì hoạt động và đảm bảo an toàn bay tuyệt đối.

Các nhà đầu tư cần chuẩn bị nguồn lực tài chính hùng hậu trước khi gia nhập thị trường hàng không (ảnh minh họa)

Rào cản cho nhà đầu tư nước ngoài: Bảo vệ chủ quyền bầu trời

Tại Điều 11, Chính phủ tiếp tục khẳng định quan điểm bảo hộ và giữ quyền kiểm soát đối với các hãng hàng không nội địa. Cụ thể, tỷ lệ vốn góp của bên nước ngoài không được vượt quá 30% vốn điều lệ. Đồng thời, một cá nhân hoặc pháp nhân Việt Nam không có vốn đầu tư nước ngoài phải giữ phần vốn điều lệ lớn nhất.

Không chỉ dừng lại ở vốn, bộ máy điều hành cũng bị siết chặt: Số thành viên là người nước ngoài trong bộ máy điều hành không được vượt quá 1/3 tổng số thành viên. Đặc biệt, Tổng giám đốc và người đại diện theo pháp luật bắt buộc phải là công dân Việt Nam và không được mang quốc tịch nước khác.

Tiêu chuẩn khắt khe về độ tuổi tàu bay nhập khẩu

Để đảm bảo an toàn kỹ thuật, Điều 6 của Nghị định quy định rất chi tiết về tuổi của tàu bay đã qua sử dụng khi nhập khẩu vào Việt Nam:

• Tàu bay vận chuyển hành khách: Không quá 10 năm tính từ ngày xuất xưởng đến khi nhập khẩu; không quá 20 năm khi kết thúc hợp đồng thuê.
• Tàu bay trực thăng: Không quá 25 năm tính từ ngày xuất xưởng đến khi kết thúc hợp đồng thuê.
• Tàu bay vận chuyển hàng hóa: Không quá 15 năm khi nhập khẩu và không quá 25 năm khi kết thúc hợp đồng thuê.

Nghị định 30/2013/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/06/2013, thay thế hoàn toàn cho Nghị định 76/2007/NĐ-CP. Đây là một cột mốc pháp lý quan trọng, buộc các hãng hàng không hiện hữu và các nhà đầu tư mới phải rà soát lại toàn bộ phương án kinh doanh để đáp ứng các tiêu chuẩn mới của Chính phủ.