Ngày 13/06/2019, tại Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XIV đã chính thức thông qua Luật Quản lý thuế 2019 (số 38/2019/QH14). Với 17 Chương và 152 Điều, văn bản này không chỉ thay thế cho Luật Quản lý thuế 2006 mà còn mang đến những cải cách mang tính đột phá, hướng tới mục tiêu hiện đại hóa ngành thuế và bảo vệ tối đa quyền lợi người nộp thuế. Dưới đây là 5 nội dung đáng chú ý nhất mà mọi cá nhân và doanh nghiệp cần nắm vững trước khi luật có hiệu lực từ ngày 01/07/2020.

1. Kéo dài thời hạn nộp hồ sơ quyết toán thuế TNCN thêm 01 tháng

Một trong những thay đổi nhận được sự ủng hộ lớn nhất từ cộng đồng chính là việc nới lỏng thời gian quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Nếu như trước đây, theo Luật Quản lý thuế 2006, thời hạn cuối cùng là ngày thứ 90 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch, thì nay quy định mới đã thông thoáng hơn rất nhiều.

Cụ thể, tại điểm b khoản 2 Điều 44 Luật Quản lý thuế 2019 quy định:

"Chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng thứ 4 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch đối với hồ sơ quyết toán thuế thu nhập cá nhân của cá nhân trực tiếp quyết toán thuế;"

Việc kéo dài thêm 30 ngày giúp giảm áp lực cho cả người nộp thuế và cơ quan thuế trong giai đoạn cao điểm, đồng thời hạn chế tình trạng quá tải hệ thống nộp hồ sơ điện tử thường thấy vào cuối tháng 3 hàng năm.

2. Mở rộng và cụ thể hóa quyền của người nộp thuế

Luật mới đã dành một không gian lớn tại Điều 16 Luật Quản lý thuế 2019 để quy định về quyền của người nộp thuế. Điểm mới nổi bật là người nộp thuế không bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế, không tính tiền chậm nộp đối với trường hợp thực hiện theo văn bản hướng dẫn và quyết định xử lý của cơ quan thuế hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Bên cạnh đó, quyền tiếp cận thông tin cũng được nâng lên một tầm cao mới. Người nộp thuế có quyền tra cứu, xem, in toàn bộ chứng từ điện tử mà mình đã gửi đến cổng thông tin điện tử của cơ quan quản lý thuế. Điều này thể hiện sự minh bạch và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hành chính.

3. Lần đầu tiên đưa hoạt động thương mại điện tử vào khuôn khổ quản lý thuế

Trong bối cảnh kinh tế số bùng nổ, việc quản lý thuế đối với các "ông lớn" công nghệ nước ngoài như Google, Facebook, Netflix... luôn là bài toán khó. Luật Quản lý thuế 2019 đã chính thức đặt nền móng pháp lý cho vấn đề này.

Tại khoản 4 Điều 42 Luật Quản lý thuế 2019 quy định rõ:

"Đối với hoạt động kinh doanh thương mại điện tử, kinh doanh dựa trên nền tảng số và các dịch vụ khác được thực hiện bởi nhà cung cấp ở nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam thì nhà cung cấp ở nước ngoài có nghĩa vụ trực tiếp hoặc ủy quyền thực hiện đăng ký thuế, khai thuế, nộp thuế tại Việt Nam."

4. Đại lý thuế được cung cấp thêm dịch vụ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ

Nhằm hỗ trợ tối đa cho các doanh nghiệp siêu nhỏ (vốn chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế), điểm c khoản 1 Điều 104 Luật Quản lý thuế 2019 đã bổ sung chức năng cung cấp dịch vụ kế toán cho đại lý thuế.

Quy định này giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí vận hành khi chỉ cần thuê một đơn vị duy nhất để giải quyết cả hai khâu: tư vấn thuế và làm sổ sách kế toán. Đây là bước đi phù hợp với tinh thần của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, tạo điều kiện thuận lợi cho các hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp.

5. Siết chặt gọng kìm đối với hoạt động chuyển giá và trốn thuế

Hành vi chuyển giá của các doanh nghiệp có giao dịch liên kết nhằm trốn thuế đã gây thất thoát lớn cho ngân sách nhà nước. Để ngăn chặn, khoản 5 Điều 42 Luật Quản lý thuế 2019 đã quy định rất chặt chẽ nguyên tắc kê khai, xác định giá tính thuế đối với giao dịch liên kết.

Nguyên tắc "bản chất hoạt động, giao dịch quyết định nghĩa vụ thuế" được nhấn mạnh để xác định nghĩa vụ thuế phải nộp như trong điều kiện giao dịch giữa các bên độc lập. Đặc biệt, Luật nghiêm cấm mọi hành vi thông đồng, móc nối giữa người nộp thuế và công chức thuế để chuyển giá, trốn thuế. Những quy định này hứa hẹn sẽ tạo ra một môi trường kinh doanh bình đẳng và lành mạnh hơn.

Tóm lại, Luật Quản lý thuế 2019 là một bước tiến dài trong nỗ lực cải cách thủ tục hành chính và minh bạch hóa hoạt động tài chính quốc gia. Dù đến ngày 01/07/2020 mới chính thức có hiệu lực, nhưng ngay từ bây giờ, các cá nhân và tổ chức cần chủ động tìm hiểu để có lộ trình thích ứng phù hợp.