Chuyên gia tư vấn bảo hiểm giải thích các điều khoản mới cho khách hàng (ảnh minh họa)

Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 chính thức có hiệu lực đã đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong việc minh bạch hóa thị trường bảo hiểm Việt Nam. Không chỉ dừng lại ở việc thay đổi các thuật ngữ chuyên môn, đạo luật này còn trực tiếp tác động đến quyền lợi sát sườn của hàng triệu người tham gia bảo hiểm thông qua những quy định mang tính đột phá.

1. Phân loại rõ ràng và siết chặt bảo hiểm bắt buộc

Theo quy định tại Điều 7 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022, các loại hình bảo hiểm hiện nay được chia thành 03 nhóm chính: Bảo hiểm nhân thọ, Bảo hiểm sức khỏe và Bảo hiểm phi nhân thọ. Điểm mới đáng chú ý là Chính phủ sẽ quy định chi tiết các nghiệp vụ để đảm bảo tính linh hoạt trong thực tiễn kinh doanh.

Đặc biệt, danh mục bảo hiểm bắt buộc cũng có sự điều chỉnh mạnh mẽ. Tại Điều 8 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022, pháp luật tập trung vào các sản phẩm bảo vệ lợi ích công cộng như trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới, cháy nổ và hoạt động đầu tư xây dựng. Những loại hình không còn ảnh hưởng lớn đến an toàn xã hội như bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp tư vấn pháp luật đã được loại bỏ khỏi danh mục bắt buộc, giúp giảm bớt gánh nặng chi phí không cần thiết cho doanh nghiệp.

2. Hợp đồng bảo hiểm: Minh bạch và quyền lợi tối ưu

Một trong những thay đổi được người dân ủng hộ nhất chính là quy định về thời gian cân nhắc. Điều 35 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 cho phép bên mua bảo hiểm có 21 ngày để từ chối tiếp tục tham gia sau khi nhận hợp đồng (đối với hợp đồng trên 01 năm). Đây là khoảng thời gian quý báu để khách hàng nghiên cứu kỹ các điều khoản mà không sợ bị mất phí oan uổng.

Hợp đồng bảo hiểm điện tử giúp việc tra cứu và quản lý thông tin trở nên dễ dàng hơn (ảnh minh họa)

Bên cạnh đó, trách nhiệm cung cấp thông tin cũng được quy định công bằng hơn. Theo Điều 22 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022, nếu doanh nghiệp bảo hiểm cố ý cung cấp thông tin sai sự thật, khách hàng có quyền hủy bỏ hợp đồng và được hoàn lại toàn bộ phí đã đóng. Ngược lại, khách hàng cũng phải trung thực trong việc kê khai tình trạng sức khỏe để đảm bảo hiệu lực của hợp đồng.

"Điều khoản loại trừ trách nhiệm bảo hiểm phải được giải thích rõ ràng, đầy đủ và có bằng chứng xác nhận việc bên mua bảo hiểm đã hiểu rõ nội dung này khi giao kết." - Trích Điều 19 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022.

3. Cấm doanh nghiệp bảo hiểm kinh doanh bất động sản

Để đảm bảo an toàn tài chính và khả năng chi trả cho người tham gia, Điều 99 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 quy định doanh nghiệp bảo hiểm không được phép kinh doanh bất động sản trực tiếp. Quy định này nhằm ngăn chặn việc dùng tiền phí bảo hiểm của khách hàng để đầu tư vào các lĩnh vực rủi ro cao, dễ gây mất thanh khoản.

Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn được phép sở hữu bất động sản để làm trụ sở làm việc hoặc cho thuê phần diện tích văn phòng chưa sử dụng hết. Đây là bước đi thận trọng của nhà làm luật nhằm bảo vệ tối đa quỹ tiền tệ tập trung của người tham gia bảo hiểm.

4. Thúc đẩy công nghệ và bảo hiểm vi mô

Lần đầu tiên, khái niệm "Bảo hiểm vi mô" được luật hóa để phục vụ người có thu nhập thấp. Các sản phẩm này được thiết kế đơn giản, phí thấp và thủ tục bồi thường nhanh chóng, giúp an sinh xã hội được phủ sóng rộng khắp hơn. Đồng thời, việc ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung giữa các doanh nghiệp và cơ quan quản lý sẽ giúp ngăn chặn tình trạng trục lợi bảo hiểm và rút ngắn thời gian giải quyết quyền lợi cho khách hàng.

Việc nắm vững các quy định mới của Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 không chỉ giúp người dân tự bảo vệ quyền lợi của mình mà còn góp phần xây dựng một thị trường tài chính lành mạnh, bền vững.