Sau nhiều kỳ vọng, Luật Công đoàn 2024 đã chính thức được ban hành, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý về tổ chức đại diện người lao động tại Việt Nam. Với cấu trúc gồm 6 chương và 37 điều, đạo luật mới này không chỉ kế thừa những giá trị cốt lõi mà còn mang đến những thay đổi mang tính lịch sử, phù hợp với xu thế hội nhập quốc tế sâu rộng.

Mở cửa cho lao động ngoại quốc: Một quyết định mang tính lịch sử

Điểm nhấn đáng chú ý nhất trong Luật Công đoàn 2024 chính là việc mở rộng đối tượng gia nhập. Lần đầu tiên, pháp luật Việt Nam ghi nhận quyền gia nhập và hoạt động công đoàn của người lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam. Điều này không chỉ thể hiện sự bình đẳng trong quan hệ lao động mà còn giúp bảo vệ quyền lợi chính đáng cho hàng nghìn chuyên gia, lao động quốc tế đang đóng góp cho nền kinh tế nước nhà.

Bên cạnh đó, người lao động Việt Nam làm việc không có quan hệ lao động cũng được trao quyền thành lập và gia nhập công đoàn. Đây là một bước đi linh hoạt nhằm bao phủ lưới an sinh và bảo vệ đến cả những đối tượng lao động tự do, lao động trong khu vực phi chính thức.

Tăng cường quyền lực giám sát và phản biện xã hội

Không dừng lại ở việc đại diện, Luật Công đoàn 2024 còn nâng tầm vai trò của tổ chức này thông qua các quy định về giám sát và phản biện xã hội. Công đoàn giờ đây có quyền chủ trì giám sát hoặc tham gia giám sát cùng các cơ quan nhà nước đối với những vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền lợi của đoàn viên.

Đặc biệt, trách nhiệm phản biện xã hội đối với các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật, quy hoạch, dự án phát triển kinh tế - xã hội sẽ giúp tiếng nói của người lao động được lắng nghe một cách thực chất hơn trong quá trình hoạch định chính sách.

Phân định rõ ràng vai trò tổ chức

Luật mới cũng đã làm rõ khái niệm giữa "Công đoàn Việt Nam" và "Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam", tạo sự minh bạch trong công tác quản lý và điều hành. Những điều chỉnh này nhằm xây dựng một hệ thống công đoàn tinh gọn, hiệu quả và thực sự là chỗ dựa vững chắc cho người lao động.

Theo quy định tại Điều 37 Luật Công đoàn 2024, Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2025.

Việc ban hành Luật Công đoàn 2024 là một minh chứng cho nỗ lực của Nhà nước trong việc xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ. Người lao động và các doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu các quy định mới để đảm bảo thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ khi luật chính thức có hiệu lực vào giữa năm 2025.