Tháng 3/2021 đánh dấu sự ra đời của nhiều quy định pháp luật mang tính đột phá, tác động trực tiếp đến đời sống an sinh xã hội, giáo dục và quản lý chuyên ngành. Dưới đây là tổng hợp những thay đổi quan trọng nhất có hiệu lực từ ngày 10/03/2021 mà người dân cần lưu ý.

1. Khuyến khích sinh đủ 2 con: Miễn, giảm học phí cho cặp vợ chồng sinh con một bề

Nhằm kiểm soát tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh và thực hiện tốt công tác dân số, Bộ Y tế đã ban hành Thông tư 01/2021/TT-BYT. Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là chính sách hỗ trợ cho các cặp vợ chồng sinh hai con một bề.

Cụ thể, tại khoản 2 Điều 4 Thông tư 01/2021/TT-BYT quy định:

"Căn cứ mục tiêu chính sách dân số và thực tiễn, để kiểm soát tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh, địa phương lựa chọn, quyết định một số nội dung cụ thể để khuyến khích, hỗ trợ cho cặp vợ chồng sinh 02 (hai) con một bề cam kết không sinh thêm con như: tôn vinh, biểu dương việc nuôi con khỏe, dạy con ngoan, con học giỏi, thành đạt; miễn, giảm học phí, hỗ trợ mua bảo hiểm y tế học sinh; hỗ trợ sữa học đường và các nội dung, hình thức phù hợp khác."

Như vậy, tùy vào điều kiện kinh tế - xã hội của từng địa phương, các cặp vợ chồng sinh hai con một bề (hai con trai hoặc hai con gái) và cam kết không sinh thêm con sẽ có cơ hội nhận được các ưu đãi thiết thực về giáo dục và y tế cho con cái.

2. Mạnh tay xử lý vi phạm giáo dục: Cho mượn bằng cấp bị phạt đến 10 triệu đồng

Cũng từ ngày 10/3/2021, Nghị định 04/2021/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục chính thức có hiệu lực, thay thế cho Nghị định 138/2013/NĐ-CP trước đó. Nghị định mới này tăng mạnh mức phạt đối với các hành vi gian lận văn bằng, chứng chỉ.

Theo Điều 23 Nghị định 04/2021/NĐ-CP, mức phạt tiền từ 05 - 10 triệu đồng sẽ được áp dụng đối với các hành vi:

• Sử dụng văn bằng, chứng chỉ của người khác;
• Cho người khác sử dụng văn bằng, chứng chỉ của mình;
• Sử dụng văn bằng, chứng chỉ bị tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung.

Đáng chú ý, nếu tổ chức thực hiện hành vi vi phạm này, mức phạt sẽ tăng gấp đôi, lên đến 20 triệu đồng. Đây là biện pháp răn đe mạnh mẽ nhằm làm trong sạch môi trường giáo dục và tuyển dụng.

3. Tiêu chuẩn mới đối với Cộng tác viên dân số tại cơ sở

Nhằm kiện toàn đội ngũ làm công tác dân số tại thôn, bản, Bộ Y tế đã ban hành Thông tư 02/2021/TT-BYT. Theo đó, tiêu chuẩn để trở thành cộng tác viên dân số đã được quy định rõ ràng hơn tại Điều 2 Thông tư 02/2021/TT-BYT.

Cộng tác viên dân số phải có trình độ học vấn từ tốt nghiệp trung học cơ sở trở lên (trường hợp đặc biệt có thể chọn người tốt nghiệp tiểu học). Đặc biệt, pháp luật ưu tiên những người đang làm công tác y tế thôn tham gia kiêm nhiệm để tối ưu hóa nguồn lực tại địa phương. Những người này sẽ được hưởng chế độ bồi dưỡng hàng tháng do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định.

4. Siết chặt quản lý quảng cáo tại cảng hàng không, sân bay

Liên quan đến lĩnh vực giao thông vận tải, Nghị định 05/2021/NĐ-CP về quản lý, khai thác cảng hàng không, sân bay cũng có hiệu lực từ ngày 10/3/2021. Nghị định này đưa ra những quy định khắt khe về việc lắp đặt biển quảng cáo để đảm bảo an toàn bay.

Tại khoản 3 Điều 71 Nghị định 05/2021/NĐ-CP, Chính phủ nghiêm cấm việc đặt biển quảng cáo, sử dụng tờ rơi hoặc âm thanh quảng cáo tại khu bay. Đồng thời, các phương tiện quảng cáo không được làm ảnh hưởng đến hệ thống biển báo, mỹ quan nhà ga hoặc cản trở luồng di chuyển của hành khách và phương tiện cứu hỏa.

Việc thực thi đồng bộ các chính sách này từ ngày 10/3/2021 hứa hẹn sẽ tạo ra những chuyển biến tích cực trong nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội.