Thực hiện chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về việc đổi mới hệ thống tổ chức, nâng cao hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đang triển khai quyết liệt lộ trình tinh gọn bộ máy. Đây không chỉ là yêu cầu về mặt con số mà còn là cuộc cách mạng trong quản lý dịch vụ công.

Mục tiêu tinh gọn: Giảm 10% đơn vị và biên chế đến năm 2021

Theo tinh thần của Nghị quyết 19-NQ/TW năm 2017, ngành VHTTDL đặt ra mục tiêu cụ thể đến năm 2021 phải hoàn thành việc rà soát, sắp xếp lại các đơn vị sự nghiệp công lập. Trọng tâm của kế hoạch này bao gồm:

• Giảm số lượng đơn vị: Thực hiện sáp nhập, giải thể các đơn vị hoạt động không hiệu quả hoặc có chức năng chồng chéo, đảm bảo giảm tối thiểu 10% số lượng đơn vị sự nghiệp công lập so với năm 2015.
• Tinh giản biên chế: Cắt giảm tối thiểu 10% biên chế sự nghiệp hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Việc cắt giảm này yêu cầu sự tính toán kỹ lưỡng để không làm ảnh hưởng đến chất lượng phục vụ nhân dân trong các lĩnh vực đặc thù như nghệ thuật, bảo tồn di sản hay thể thao thành tích cao.

"Đến năm 2021: Giảm tối thiểu 10% đơn vị sự nghiệp công lập; có ít nhất 10% đơn vị tự chủ tài chính, giảm bình quân 10% chi trực tiếp từ ngân sách nhà nước cho các đơn vị sự nghiệp công lập so với giai đoạn 2011 - 2015."

Đẩy mạnh cơ chế tự chủ tài chính trong các đơn vị sự nghiệp

Một trong những giải pháp then chốt để thực hiện giảm biên chế hưởng lương ngân sách là đẩy mạnh quyền tự chủ. Các đơn vị sự nghiệp trong lĩnh vực du lịch, thể thao có nguồn thu ổn định sẽ được khuyến khích chuyển sang mô hình tự đảm bảo chi thường xuyên và chi đầu tư.

Việc tính đúng, tính đủ giá dịch vụ sự nghiệp công theo lộ trình quy định tại Nghị quyết 08/NQ-CP năm 2018 sẽ giúp các đơn vị chủ động hơn về nguồn lực tài chính, từ đó có cơ chế thu hút nhân tài và trả lương xứng đáng cho viên chức, người lao động.

Thách thức và giải pháp thực hiện

Việc giảm biên chế trong ngành VHTTDL gặp không ít khó khăn do đặc thù nghề nghiệp. Ví dụ, các đoàn nghệ thuật truyền thống hoặc các trung tâm huấn luyện thể thao cần đội ngũ chuyên môn sâu. Do đó, giải pháp được đưa ra là:

1. Cơ cấu lại đội ngũ: Đánh giá đúng năng lực để giữ lại những người có trình độ, tâm huyết.
2. Xã hội hóa: Khuyến khích các doanh nghiệp tham gia đầu tư vào các hoạt động văn hóa, thể thao để giảm gánh nặng cho ngân sách.
3. Ứng dụng công nghệ: Sử dụng các nền tảng số trong quản lý bảo tàng, thư viện và quảng bá du lịch để tối ưu hóa nhân sự.

Nhìn chung, lộ trình đến năm 2021 là một thử thách lớn nhưng cũng là cơ hội để ngành VHTTDL thay đổi diện mạo, hướng tới sự chuyên nghiệp và hiệu quả hơn trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.