Trong bối cảnh cải cách hành chính đang diễn ra mạnh mẽ, chính sách tiền lương luôn là vấn đề được hàng triệu cán bộ, công chức, viên chức quan tâm. Đặc biệt, lộ trình bãi bỏ hệ số lương để chuyển sang trả lương theo vị trí việc làm theo tinh thần Nghị quyết 27-NQ/TW đang dần đi vào thực tiễn, hứa hẹn những thay đổi căn bản về thu nhập và động lực làm việc.

1. Hệ số lương là gì và tại sao lại bị bãi bỏ?

Từ trước đến nay, hệ số lương là con số thể hiện thứ bậc trong bảng lương, được quy định chi tiết tại Nghị định 204/2004/NĐ-CP. Đây là căn cứ để tính lương bằng cách nhân với mức lương cơ sở. Tuy nhiên, cơ chế này sau nhiều năm áp dụng đã bộc lộ những hạn chế như:

• Mang nặng tính bình quân, cào bằng, chưa tạo được động lực cho những người có năng lực vượt trội.
• Chưa gắn chặt chẽ giữa việc trả lương với năng suất lao động và hiệu quả công tác thực tế.
• Hệ thống bảng lương phức tạp, khó theo dõi và điều chỉnh linh hoạt theo biến động thị trường.

2. Lộ trình cải cách tiền lương: Điều gì sắp xảy ra?

Theo Nghị quyết 27-NQ/TW của Bộ Chính trị, mục tiêu cốt lõi là xây dựng hệ thống bảng lương mới theo vị trí việc làm, chức danh và chức vụ lãnh đạo thay thế hệ thống bảng lương hiện hành.

Bãi bỏ hệ số lương và mức lương cơ sở

Điểm mới nhất trong năm 2026 là việc tiếp tục thực hiện lộ trình bãi bỏ hoàn toàn hệ số lương và mức lương cơ sở. Thay vào đó, mức lương sẽ được quy định bằng số tiền cụ thể trong bảng lương mới. Điều này giúp tiền lương thể hiện rõ giá trị thực tế và đảm bảo đời sống cho cán bộ, công chức.

Xây dựng 5 bảng lương mới

Chính phủ sẽ thiết kế 5 bảng lương mới bao gồm:

• Bảng lương chức vụ: Áp dụng đối với cán bộ, công chức, viên chức giữ chức vụ lãnh đạo.
• Bảng lương chuyên môn, nghiệp vụ: Theo ngạch công chức và chức danh nghề nghiệp viên chức không giữ chức danh lãnh đạo.
• 3 bảng lương dành cho lực lượng vũ trang: Sĩ quan quân đội, công an; quân nhân chuyên nghiệp; công nhân quốc phòng, công nhân công an.

3. Cách tính lương công chức, viên chức năm 2026

Trong giai đoạn chuyển tiếp hiện nay, trước khi hoàn thiện hoàn toàn các bảng lương mới bằng số tiền cụ thể, mức lương vẫn đang được tính dựa trên mức lương cơ sở mới nhất. Theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP, mức lương cơ sở đã được điều chỉnh lên 2,34 triệu đồng/tháng.

Công thức tính lương hiện tại: Lương = 2.340.000 đồng x Hệ số lương hiện hưởng

Việc tăng lương cơ sở lên 2,34 triệu đồng là bước đệm quan trọng để cải thiện thu nhập trước khi chính thức thực hiện việc bãi bỏ hệ số lương. Khi chuyển sang bảng lương mới, nguyên tắc được quán triệt là mức lương mới không thấp hơn mức lương hiện hưởng, đảm bảo quyền lợi tối đa cho người lao động trong khu vực công.

Tóm lại, việc "khai tử" hệ số lương không phải là cắt giảm thu nhập mà là sự thay đổi về phương thức quản lý tiền lương theo hướng hiện đại, công bằng và hiệu quả hơn. Cán bộ, công chức cần nắm vững các quy định tại Nghị quyết 27-NQ/TW để chủ động trong lộ trình phát triển nghề nghiệp của mình.