Trong bối cảnh hàng loạt dự án hạ tầng theo hình thức Xây dựng - Chuyển giao (BT) đang rơi vào tình trạng "đóng băng" kéo dài do vướng mắc pháp lý, Thường trực Chính phủ đã chính thức thống nhất chủ trương ban hành Nghị quyết đặc thù. Đây được xem là "chìa khóa" quan trọng để khơi thông nguồn lực, hồi sinh các công trình trọng điểm và bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhà đầu tư.

Nghị quyết 206/2025/QH15: Nền tảng pháp lý cho những thay đổi đột phá

Việc tháo gỡ khó khăn cho các dự án BT chuyển tiếp không phải là một quyết định đơn lẻ mà dựa trên nền tảng pháp lý vững chắc từ Nghị quyết 206/2025/QH15 của Quốc hội. Nghị quyết này đã thiết lập một cơ chế đặc biệt, cho phép Chính phủ ban hành các nghị quyết quy phạm pháp luật để điều chỉnh những quy định còn mâu thuẫn, chồng chéo hoặc không còn phù hợp với thực tiễn phát triển.

Theo quy định tại Điều 2 Nghị quyết 206/2025/QH15, các tiêu chí để xác định vướng mắc bao gồm quy định mâu thuẫn, chồng chéo hoặc gây gánh nặng chi phí tuân thủ, kìm hãm sự phát triển. Chính vì vậy, việc ban hành cơ chế xử lý cho dự án BT là hoàn toàn phù hợp với tinh thần đổi mới, khơi thông nguồn lực mà Quốc hội đã đề ra.

Cơ chế đặc thù cho dự án BT chuyển tiếp theo Thông báo 42/TB-VPCP

Tại Thông báo 42/TB-VPCP ngày 25/01/2026, Thường trực Chính phủ đã thống nhất các nội dung cốt lõi của Nghị quyết sắp ban hành. Cơ chế này sẽ có hiệu lực thi hành đến hết ngày 28/02/2027, tạo ra một "cửa sổ thời gian" quý báu để các địa phương xử lý dứt điểm các tồn tại.

Giải quyết triệt để bài toán giá đất thanh toán

Một trong những "nút thắt" lớn nhất khiến các dự án BT bị đình trệ là việc xác định giá đất để thanh toán cho nhà đầu tư. Trước đây, sự thay đổi về quy định pháp luật qua các thời kỳ đã tạo ra những khoảng trống và sự không thống nhất trong cách tính.

Cơ chế mới quy định rõ: Thời điểm xác định giá đất để tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với quỹ đất thanh toán cho nhà đầu tư sẽ được xác định tại thời điểm Nhà nước ban hành quyết định giao đất, cho thuê đất chính thức. Quy định này giúp loại bỏ sự mập mờ, tạo sự minh bạch và giúp nhà đầu tư yên tâm triển khai dự án.

Bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư qua lãi suất chậm giao đất

Thực tế cho thấy, nhiều nhà đầu tư đã hoàn thành công trình BT nhưng lại phải chờ đợi nhiều năm vẫn chưa được giao đất thanh toán, dẫn đến gánh nặng lãi vay ngân hàng cực lớn. Để giải quyết vấn đề này, Chính phủ thống nhất cơ chế hỗ trợ lãi suất trả chậm cho nhà đầu tư.

Cụ thể, lãi suất này sẽ được tính kể từ thời điểm công trình được nghiệm thu hoàn thành cho đến khi có quyết định giao đất, cho thuê đất chính thức. Đây là một bước đi công bằng, thể hiện trách nhiệm của Nhà nước đối với các cam kết trong hợp đồng BT đã ký kết.

Phạm vi áp dụng và trách nhiệm của địa phương

Để đảm bảo tính nghiêm minh, Nghị quyết chỉ áp dụng đối với các dự án BT chuyển tiếp đã được địa phương tổng hợp trên Hệ thống 751 và thuộc diện đã có kết luận thanh tra, kiểm tra hoặc có văn bản xác nhận không phải thanh tra.

"Thẩm quyền xem xét và quyết định tháo gỡ khó khăn cho từng dự án cụ thể sẽ thuộc về Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Điều này không chỉ tăng tính chủ động mà còn gắn trách nhiệm trực tiếp của người đứng đầu địa phương trong việc giải quyết các vấn đề tồn đọng tại địa bàn mình quản lý."

Quyết tâm ban hành sớm trong tháng 02/2026

Thường trực Chính phủ đã giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các bộ ngành liên quan hoàn thiện dự thảo Nghị quyết theo trình tự rút gọn. Mục tiêu là phải ban hành trước ngày 05/02/2026 để các địa phương có thể bắt tay vào thực hiện ngay từ những tháng đầu năm.

Việc khơi thông các dự án BT không chỉ giúp hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông, đô thị mà còn tạo niềm tin mạnh mẽ cho cộng đồng doanh nghiệp về một môi trường đầu tư minh bạch, thượng tôn pháp luật. Đây chính là động lực quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn tới.