Bước vào năm học mới, hàng triệu học sinh trên cả nước, đặc biệt là các khối lớp 4, 8 và 11, đang đứng trước những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây là lộ trình tiếp theo trong việc triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018, hứa hẹn mang đến một diện mạo mới cho giáo dục Việt Nam nhưng cũng đặt ra không ít thách thức cho cả người dạy và người học.

1. Lộ trình thay sách giáo khoa: Bước ngoặt cho các khối lớp 'bản lề'

Theo quy định tại Điều 2 Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT, lộ trình đổi mới chương trình giáo dục phổ thông đã đi được hơn nửa chặng đường. Cụ thể:

"- Từ năm học 2020-2021 đối với lớp 1.
- Từ năm học 2021-2022 đối với lớp 2 và lớp 6.
- Từ năm học 2022-2023 đối với lớp 3, lớp 7 và lớp 10.
- Từ năm học 2023-2024 đối với lớp 4, lớp 8 và lớp 11.
- Từ năm học 2024-2025 đối với lớp 5, lớp 9 và lớp 12."

Như vậy, học sinh lớp 4, 8 và 11 trong năm học này sẽ chính thức tiếp cận với bộ sách giáo khoa mới, được biên soạn theo định hướng phát triển năng lực và phẩm chất thay vì chỉ truyền thụ kiến thức thuần túy như trước đây.

2. Áp lực hay cơ hội? Tăng số tiết học trong tuần

Một trong những thay đổi dễ nhận thấy nhất chính là thời lượng học tập. Căn cứ vào Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT, số tiết học trung bình mỗi tuần của các khối lớp này có sự điều chỉnh đáng kể:

• Đối với lớp 4: Tăng lên 30 tiết/tuần. So với chương trình cũ năm 2006, con số này đã tăng thêm 05 tiết mỗi tuần.
• Đối với lớp 8: Đạt mức 29,5 tiết/tuần, tăng nhẹ so với khối lớp 7.
• Đối với lớp 11: Đây là khối lớp có sự thay đổi mạnh mẽ nhất với 28,5 tiết/tuần, tăng vọt 09 tiết so với chương trình cũ.

Việc tăng số tiết học nhằm đảm bảo học sinh có đủ thời gian cho các hoạt động trải nghiệm, thực hành và các môn học tích hợp, giúp giảm bớt tính hàn lâm và tăng tính ứng dụng thực tế.

3. Thay đổi 'căn bản' về môn học ở bậc Tiểu học và Trung học

Chương trình lớp 4 đánh dấu sự chia tách của môn Tự nhiên và Xã hội thành hai môn học độc lập là Lịch sử và Địa lí và Khoa học. Điều này đòi hỏi học sinh phải có sự tập trung cao độ hơn để làm quen với các phương pháp nghiên cứu khoa học và xã hội chuyên sâu hơn.

Ở bậc THCS và THPT, các môn học bắt buộc và tự chọn cũng được sắp xếp lại theo hướng định hướng nghề nghiệp. Đặc biệt, với lớp 11, học sinh được quyền lựa chọn 04 môn học từ danh mục các môn tự chọn như Vật lí, Hóa học, Sinh học, Địa lí, Giáo dục kinh tế và pháp luật... theo quy định tại Thông tư 13/2022/TT-BGDĐT.

4. Lời khuyên cho phụ huynh và học sinh

Sự thay đổi luôn đi kèm với những bỡ ngỡ ban đầu. Phụ huynh cần đồng hành cùng con em mình trong việc lựa chọn tổ hợp môn học phù hợp với năng lực và sở thích, đồng thời giúp các em xây dựng thời gian biểu hợp lý để thích nghi với cường độ học tập mới. Việc nắm vững các quy định tại Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT sẽ là kim chỉ nam giúp gia đình và nhà trường phối hợp hiệu quả nhất.