Việc hàng xóm trổ cửa sổ nhìn thẳng vào không gian sinh hoạt riêng tư không chỉ gây phiền toái mà còn là nguồn cơn của nhiều tranh chấp gay gắt tại các khu đô thị đông đúc. Vậy dưới góc độ pháp lý, hành vi này có vi phạm pháp luật không và người bị ảnh hưởng cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?

Trổ cửa sổ nhìn sang nhà hàng xóm: Được phép hay bị cấm?

Theo quy định tại Bộ luật Dân sự 2015, cụ thể là tại Điều 178 về trổ cửa nhìn sang bất động sản liền kề:

Chủ sở hữu nhà chỉ được trổ cửa đi, cửa sổ quay sang nhà bên cạnh, nhà đối diện và đường đi chung theo quy định của pháp luật về xây dựng.

Như vậy, việc có được mở cửa sổ hay không phụ thuộc hoàn toàn vào các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về xây dựng. Hiện nay, các văn bản quan trọng điều chỉnh vấn đề này bao gồm Luật Xây dựng 2014, QCVN 01:2021/BXD và TCVN 9411:2012.

Cụ thể, tại mục 6.4.3 của TCVN 9411:2012 quy định rõ:

• Trường hợp tường xây sát ranh giới: Không được phép mở cửa đi, cửa sổ, cửa thông gió.
• Trường hợp cách ranh giới từ 2,0m trở lên: Được phép mở cửa đi, cửa sổ nhưng phải đảm bảo không nhìn trực tiếp vào nội thất nhà bên cạnh (có thể dùng rèm, kính mờ hoặc bố trí so le).

Những điều kiện đặc biệt khi mở cửa sổ

Trong thực tế, có những trường hợp ngoại lệ mà người dân cần lưu ý để tránh vi phạm Luật Xây dựng 2014:

• Thỏa thuận giữa các bên: Nếu hàng xóm đồng ý bằng văn bản, bạn có thể mở cửa sổ dù khoảng cách dưới 2m. Tuy nhiên, thỏa thuận này cần được lập thành văn bản để tránh tranh chấp sau này.
• Thay đổi hiện trạng: Nếu trước đây hàng xóm chưa xây nhà nên bạn được mở cửa lấy sáng, nhưng sau này họ xây cao lên thì bạn bắt buộc phải bít cửa sổ đó lại nếu họ yêu cầu và việc mở cửa vi phạm khoảng cách an toàn.

Cách xử lý khi bị hàng xóm "soi" qua cửa sổ trái quy định

Nếu phát hiện hàng xóm trổ cửa sổ trái quy định, gây ảnh hưởng đến đời sống, bạn nên thực hiện theo các bước sau:

1. Thương lượng trực tiếp: Đây là giải pháp ưu tiên để giữ tình làng nghĩa xóm. Hãy yêu cầu họ lắp thêm các thiết bị chắn tầm nhìn hoặc bít cửa nếu vi phạm nghiêm trọng.
2. Hòa giải tại cơ sở: Nếu không thương lượng được, bạn có thể đề nghị Ban điều hành khu phố hoặc Tổ hòa giải can thiệp.
3. Khiếu nại lên cơ quan chức năng: Theo quy định tại Điều 235 Luật Đất đai 2024, các tranh chấp về quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất (bao gồm cả việc lấn chiếm không gian, trổ cửa trái phép) có thể được giải quyết tại Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã nơi có đất.

Việc nắm vững các quy định trong Luật Đất đai 2024 và các tiêu chuẩn xây dựng sẽ giúp bạn bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình một cách hiệu quả nhất.