Tháng 5/2017 được xem là thời điểm "nóng" đối với hệ thống pháp luật Việt Nam khi hàng loạt văn bản quy phạm pháp luật quan trọng chính thức có hiệu lực thi hành. Những thay đổi này bao quát nhiều lĩnh vực đời sống từ kinh tế, giáo dục, y tế cho đến trật tự an toàn xã hội, trực tiếp tác động đến quyền lợi và nghĩa vụ của đông đảo người dân và doanh nghiệp.

1. Siết chặt quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất về kinh tế là việc triển khai Nghị định 20/2017/NĐ-CP quy định về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết, có hiệu lực từ ngày 01/05/2017. Chính sách này nhằm ngăn chặn tình trạng chuyển giá, chống thất thu ngân sách Nhà nước.

Theo đó, người nộp thuế có giao dịch liên kết phải thực hiện kê khai thông tin về quan hệ liên kết và giao dịch liên kết theo các mẫu quy định. Tuy nhiên, pháp luật cũng quy định các trường hợp được miễn kê khai xác định giá giao dịch liên kết nếu đáp ứng các điều kiện về mức thuế suất và ưu đãi thuế. Đặc biệt, doanh nghiệp có tổng doanh thu dưới 50 tỷ đồng và tổng giá trị giao dịch liên kết dưới 30 tỷ đồng trong kỳ tính thuế sẽ được miễn lập hồ sơ xác định giá.

2. Thay đổi mang tính bước ngoặt trong giáo dục đại học và dạy nghề

Lĩnh vực giáo dục chứng kiến nhiều thay đổi lớn, đặc biệt là việc bồi dưỡng và tuyển sinh trình độ cao. Theo Thông tư 06/2017/TT-BGDĐT, từ ngày 01/05/2017, chính thức bãi bỏ hình thức thi tốt nghiệp đối với đại học hệ vừa học vừa làm. Thay vào đó, việc xét tốt nghiệp sẽ được thực hiện theo quy chế đào tạo tín chỉ như hệ chính quy, tạo sự công bằng và nâng cao chất lượng đào tạo.

Bên cạnh đó, điều kiện dự tuyển đào tạo trình độ tiến sĩ cũng được siết chặt hơn theo Thông tư 08/2017/TT-BGDĐT (có hiệu lực từ 18/05/2017). Người dự tuyển phải có bằng thạc sĩ hoặc bằng đại học loại giỏi, đồng thời phải là tác giả của ít nhất 01 bài báo hoặc báo cáo khoa học có phản biện.

3. Xử phạt nghiêm các hành vi vi phạm môi trường và trật tự đô thị

Vấn đề bảo vệ môi trường được đặc biệt chú trọng với mức xử phạt tăng cao. Nghị định 33/2017/NĐ-CP quy định hành vi xả nước thải vào nguồn nước không có giấy phép có thể bị phạt đến 250 triệu đồng. Đối với lĩnh vực thú y, Nghị định 41/2017/NĐ-CP quy định mức phạt từ 2 - 3 triệu đồng đối với hành vi vứt xác vật nuôi chết ra môi trường hoặc không tiêm phòng dại cho chó.

Trong lĩnh vực văn hóa và quảng cáo, Nghị định 28/2017/NĐ-CP (có hiệu lực từ 05/05/2017) quy định mức phạt từ 200.000 đến 500.000 đồng đối với cá nhân phát tờ rơi quảng cáo làm ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị và an toàn giao thông.

4. Hiện đại hóa hạ tầng giao thông và dịch vụ công

Từ ngày 15/05/2017, việc thu giá dịch vụ sử dụng đường bộ theo hình thức điện tử tự động không dừng chính thức được triển khai theo Quyết định 07/2017/QĐ-TTg. Các phương tiện sẽ được gắn thẻ đầu cuối để thanh toán tự động, giúp giảm thiểu ùn tắc tại các trạm thu phí.

Đồng thời, các thiết bị ghi hình (camera) dùng để xử phạt vi phạm hành chính trong giao thông đường bộ phải đảm bảo hiển thị đầy đủ ngày, giờ, địa điểm ghi hình theo quy định tại Thông tư 06/2017/TT-BGTVT, nhằm đảm bảo tính minh bạch và chính xác trong việc xử lý vi phạm.

5. Ưu tiên nguồn lực cho y tế và an sinh xã hội

Trong lĩnh vực y tế, Thông tư 01/2017/TT-BYT quy định việc thực hiện hóa trị, xạ trị ban ngày nhằm giảm tải cho các bệnh viện và tạo điều kiện thuận lợi cho bệnh nhân cư trú tại địa phương. Ngoài ra, Nghị định 32/2017/NĐ-CP cũng mở rộng mức vốn cho vay tín dụng đầu tư của Nhà nước lên đến 70% tổng vốn đầu tư cho các dự án bệnh viện công và nhà ở xã hội.

Việc nắm bắt kịp thời các chính sách mới này không chỉ giúp người dân và doanh nghiệp tuân thủ đúng pháp luật mà còn tận dụng được các cơ hội ưu đãi từ Nhà nước trong quá trình sản xuất, kinh doanh và thụ hưởng dịch vụ công.