Trong nỗ lực đẩy mạnh tốc độ đô thị hóa và nâng cao chất lượng quản lý hành chính, Chính phủ vừa chính thức phê duyệt lộ trình phát triển đô thị quốc gia giai đoạn 2021 - 2030. Đáng chú ý nhất trong kế hoạch này là việc chuyển đổi mô hình quản lý từ huyện lên quận tại 5 khu vực trọng điểm của Thủ đô Hà Nội, cùng với đó là tầm nhìn đưa 3 tỉnh thành trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Lộ trình 'lên quận' của 5 huyện ngoại thành Hà Nội

Căn cứ theo Quyết định 241/QĐ-TTg năm 2021 do Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 24/02/2021, danh mục đô thị thực hiện phân loại đô thị toàn quốc đã xác định rõ các đơn vị hành chính cấp huyện tại Hà Nội có tiềm năng và đủ điều kiện để chuyển đổi sang mô hình quận.

Cụ thể, 5 huyện nằm trong danh sách dự kiến thành lập quận bao gồm:

• Huyện Hoài Đức: Cửa ngõ phía Tây với tốc độ phát triển hạ tầng giao thông vượt bậc.
• Huyện Gia Lâm: Trung tâm kết nối phía Đông, đang hình thành các đại đô thị hiện đại.
• Huyện Đông Anh: Khu vực có vị trí chiến lược, gắn liền với các dự án quy hoạch tầm cỡ quốc tế.
• Huyện Thanh Trì: Vùng đất phía Nam với tiềm năng phát triển dịch vụ và công nghiệp nhẹ.
• Huyện Đan Phượng: Điểm sáng mới trong quy hoạch đô thị sinh thái phía Tây Bắc.

Sự thay đổi diện mạo hạ tầng tại các huyện ngoại thành Hà Nội đang được đẩy mạnh (ảnh minh họa)

Việc chuyển đổi từ huyện lên quận không chỉ là sự thay đổi về tên gọi hành chính mà còn đi kèm với sự đầu tư mạnh mẽ về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và các tiêu chuẩn về mật độ dân cư, tỷ lệ lao động phi nông nghiệp theo quy định của pháp luật về phân loại đô thị.

Tầm nhìn 3 thành phố trực thuộc Trung ương mới

Bên cạnh câu chuyện của Thủ đô, Quyết định 241/QĐ-TTg cũng mở ra cơ hội lớn cho 3 địa phương khác trên cả nước. Theo kế hoạch phân loại đô thị toàn quốc giai đoạn 2021 - 2030, dự kiến Việt Nam sẽ có thêm 03 thành phố trực thuộc Trung ương, bao gồm:

1. Bắc Ninh: Hướng tới trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao và dịch vụ thông minh.
2. Thừa Thiên Huế: Phát triển dựa trên nền tảng di sản, văn hóa và du lịch bền vững.
3. Khánh Hòa: Trở thành trung tâm kinh tế biển, du lịch và dịch vụ của cả nước và khu vực.

Trách nhiệm của các địa phương trong việc thực hiện quy hoạch

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Thủ tướng Chính phủ đã giao nhiệm vụ cụ thể cho Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Các địa phương cần khẩn trương rà soát, thực hiện phân loại đô thị trên địa bàn đáp ứng đúng các quy định pháp luật hiện hành.

"Đối với các đô thị mới thành lập hoặc đã thực hiện sắp xếp sáp nhập đơn vị hành chính đô thị thì thực hiện rà soát điều chỉnh quy hoạch đô thị, chương trình phát triển đô thị, đầu tư phát triển đô thị đảm bảo tiêu chí phân loại đô thị; đánh giá phân loại lại để kiểm soát chất lượng đô thị."

Đặc biệt, các kế hoạch thực hiện phân loại đô thị giai đoạn 2021 - 2030 phải được tích hợp đồng bộ vào Quy hoạch tỉnh và Chương trình phát triển đô thị toàn tỉnh. Điều này đảm bảo sự phù hợp giữa thực tiễn phát triển kinh tế với yêu cầu quản lý nhà nước, tránh tình trạng phát triển nóng nhưng thiếu bền vững.

Việc triển khai Quyết định 241/QĐ-TTg được kỳ vọng sẽ tạo ra động lực mới cho sự phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống người dân và thay đổi hoàn toàn diện mạo đô thị Việt Nam trong thập kỷ tới.