Nhằm giải quyết dứt điểm tình trạng nhà "siêu mỏng, siêu méo" gây mất mỹ quan đô thị kéo dài nhiều năm qua, UBND Thành phố Hà Nội đã chính thức ban hành chỉ đạo mới về việc thu hồi các thửa đất không đủ điều kiện xây dựng để phục vụ mục đích công cộng.

Vấn đề nhà "siêu mỏng, siêu méo" từ lâu đã trở thành một bài toán nan giải trong công tác quản lý đô thị tại Thủ đô. Những công trình có hình thù kỳ dị, diện tích siêu nhỏ phát sinh sau khi mở đường không chỉ làm xấu đi bộ mặt phố phường mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ về an toàn xây dựng. Trước thực trạng đó, ngày 24/4/2018, UBND Thành phố Hà Nội đã ban hành Công văn 1758/UBND-ĐT, đưa ra những chỉ đạo quyết liệt nhằm xử lý dứt điểm các trường hợp tồn đọng từ trước năm 2005.

Quyết tâm xóa bỏ "vết sẹo" đô thị

Theo nội dung văn bản, UBND Thành phố yêu cầu các cơ quan chức năng rà soát toàn bộ các trường hợp không đủ điều kiện về mặt bằng xây dựng phát sinh khi thực hiện các dự án mở đường theo quy hoạch. Đây là những mảnh đất còn sót lại sau giải phóng mặt bằng, có diện tích quá nhỏ hoặc hình dáng không phù hợp để xây dựng công trình độc lập theo quy định của Luật Đất đai 2013.

Việc xử lý các trường hợp này được thực hiện dựa trên nguyên tắc ưu tiên hợp thửa, hợp khối với các công trình liền kề để tạo ra không gian kiến trúc đồng nhất. Tuy nhiên, đối với những trường hợp không thể thỏa thuận hợp khối, Nhà nước sẽ thực hiện các biện pháp hành chính mạnh mẽ hơn để đảm bảo lợi ích chung của cộng đồng.

Tiêu chí thu hồi đất dưới 15m2

Một trong những nội dung quan trọng nhất của Công văn 1758/UBND-ĐT là quy định về việc thu hồi đất. Cụ thể, UBND Thành phố chỉ đạo:

• Lập hồ sơ thu hồi: Đối với các thửa đất có diện tích dưới 15m2 mà không đủ điều kiện để tồn tại độc lập và không thể thực hiện việc hợp khối với công trình lân cận.
• Thời hạn xử lý: Trong vòng 30 ngày, nếu các chủ sở hữu không thực hiện được việc hợp thửa, hợp khối theo quy định, chính quyền địa phương sẽ tiến hành các thủ tục thu hồi đất để phục vụ vào mục đích công cộng.

Phần diện tích đất sau khi thu hồi sẽ được sử dụng linh hoạt cho các mục đích công cộng như: xây dựng bảng tin phường, trạm tuần tra dân phố, hoặc cải tạo thành các tiểu cảnh, vườn hoa nhỏ, trồng cây xanh. Điều này không chỉ giúp xóa bỏ nhà siêu mỏng mà còn góp phần tăng thêm không gian xanh và tiện ích cho cư dân trong khu vực.

Giải pháp cho các công trình hiện hữu

Bên cạnh việc thu hồi, Thành phố cũng đưa ra hướng xử lý nhân văn đối với các trường hợp công trình đã tồn tại từ lâu. Đối với những nhà nằm đan xen, người dân đã tự cải tạo, chỉnh trang trên cơ sở giữ nguyên trạng cũ và đã sinh sống, mưu sinh ổn định nhiều năm, UBND Thành phố cho phép:

• Giữ nguyên trạng hoặc thực hiện hợp khối kiến trúc mặt đứng với các công trình liền kề để đảm bảo tính thẩm mỹ chung của tuyến phố.
• Cấp phép xây dựng có điều kiện nhằm đảm bảo an toàn công trình và không gây phản cảm về mặt kiến trúc.

Tuy nhiên, các chủ sở hữu phải cam kết tuân thủ các quy định về trật tự xây dựng và không được tự ý cơi nới, làm thay đổi kết cấu gây ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị.

Gắn trách nhiệm người đứng đầu

Để đảm bảo các chỉ đạo được thực hiện nghiêm túc, UBND Thành phố Hà Nội nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm của lãnh đạo các địa phương. Chủ tịch UBND các quận, huyện, thị xã phải chịu trách nhiệm trực tiếp trước Chủ tịch UBND Thành phố nếu để xảy ra tình trạng phát sinh mới hoặc không xử lý dứt điểm các trường hợp siêu mỏng, siêu méo trên địa bàn mình quản lý.

"Chủ tịch UBND các quận, huyện, thị xã của Thành phố phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND Thành phố về tình trạng tồn tại hoặc phát sinh thêm các trường hợp siêu mỏng, siêu méo trên các tuyến đường thuộc địa bàn quản lý."

Chỉ đạo này cho thấy quyết tâm chính trị rất lớn của Hà Nội trong việc lập lại trật tự đô thị. Việc xử lý dứt điểm các trường hợp tồn đọng từ trước năm 2005 theo Công văn 1758/UBND-ĐT không chỉ là câu chuyện về kiến trúc, mà còn là sự khẳng định thượng tôn pháp luật trong quản lý đất đai và xây dựng tại Thủ đô.

Người dân và các chuyên gia đô thị kỳ vọng rằng, với những biện pháp quyết liệt này, Hà Nội sẽ sớm xóa bỏ được những hình ảnh không đẹp về nhà siêu mỏng, siêu méo, hướng tới một đô thị hiện đại, văn minh và đồng bộ hơn.