(Hethongphapluat.com) - Một bước ngoặt quan trọng trong quản lý tài chính giáo dục tại Thủ đô đã chính thức được xác lập. Kể từ đầu tháng 2 năm 2018, các cơ sở giáo dục phổ thông công lập trên địa bàn Hà Nội sẽ phải chấm dứt việc huy động các khoản đóng góp tự nguyện từ phụ huynh học sinh để sửa chữa nhỏ hoặc mua sắm trang thiết bị.

Quyết định bãi bỏ mang tính lịch sử đối với giáo dục Thủ đô

Ngày 23/01/2018, Ủy ban nhân dân TP. Hà Nội đã ban hành Quyết định 04/2018/QĐ-UBND. Nội dung trọng tâm của văn bản này là bãi bỏ hoàn toàn Điều 11 của Quy định ban hành kèm theo Quyết định 51/2013/QĐ-UBND ngày 22/11/2013.

Trước đó, Điều 11 Quyết định 51/2013/QĐ-UBND vốn là "cánh cửa" cho phép các trường phổ thông công lập huy động đóng góp tự nguyện. Cụ thể, quy định cũ nêu rõ:

"Các trường được huy động đóng góp tự nguyện của tổ chức, cá nhân và phụ huynh học sinh theo nguyên tắc tự nguyện hoặc bình quân hóa, trong trường hợp ngân sách Nhà nước và khoản thu học phí chưa đáp ứng được hết nhu cầu sửa chữa nhỏ, mua sắm trang thiết bị."

Việc bãi bỏ điều khoản này đồng nghĩa với việc từ ngày 05/02/2018, các trường không còn căn cứ pháp lý để thực hiện việc huy động này dưới bất kỳ hình thức nào cho mục đích sửa chữa hay mua sắm thiết bị trường học.

Cổng trường học tại Hà Nội trong giờ tan tầm - Nơi thường diễn ra các cuộc trao đổi về các khoản thu đầu năm (ảnh minh họa)

Chấm dứt tình trạng "tự nguyện trên tinh thần bắt buộc"

Trong nhiều năm qua, các khoản thu tự nguyện luôn là vấn đề gây nhức nhối và tranh cãi trong dư luận mỗi dịp đầu năm học. Dù mang danh nghĩa "tự nguyện", nhưng thực tế tại nhiều nơi, các khoản thu này lại được cào bằng, chia đầu người, gây áp lực tài chính nặng nề lên vai phụ huynh, đặc biệt là những gia đình có hoàn cảnh khó khăn.

Việc ban hành Quyết định 04/2018/QĐ-UBND được xem là động thái quyết liệt của UBND TP. Hà Nội nhằm siết chặt kỷ cương, minh bạch hóa các khoản thu trong nhà trường. Điều này giúp bảo vệ quyền lợi của người học và phụ huynh, đồng thời trả lại môi trường giáo dục trong sạch, không bị vấy bẩn bởi những toan tính tài chính thiếu minh bạch.

Sự minh bạch trong các cuộc họp phụ huynh là mục tiêu hướng tới của quy định mới (ảnh minh họa)

Nhà trường sẽ xoay xở ra sao khi thiếu kinh phí?

Một câu hỏi đặt ra là khi không còn nguồn thu tự nguyện, các trường sẽ lấy kinh phí ở đâu để duy trì cơ sở vật chất? Theo tinh thần của các văn bản pháp luật liên quan như Luật Ngân sách Nhà nước 2015, trách nhiệm đảm bảo điều kiện dạy và học thuộc về ngân sách Nhà nước.

Các trường cần chủ động lập dự toán, báo cáo cơ quan quản lý cấp trên để được phê duyệt kinh phí sửa chữa, mua sắm từ nguồn ngân sách. Bên cạnh đó, việc xã hội hóa giáo dục vẫn có thể thực hiện nhưng phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về tài trợ cho cơ sở giáo dục theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tuyệt đối không được biến tướng thành các khoản thu định kỳ hoặc cào bằng.

Quy định mới này không chỉ là một văn bản hành chính, mà còn là lời khẳng định về trách nhiệm của chính quyền Thủ đô trong việc chăm lo cho sự nghiệp giáo dục, giảm bớt gánh nặng cho nhân dân.

Ban Biên tập Hệ thống Pháp luật