Chính sách giảm thuế giá trị gia tăng (GTGT) từ 10% xuống 8% theo Nghị quyết 101/2023/QH15 là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm kích cầu tiêu dùng và hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi. Để cụ thể hóa chính sách này, Chính phủ đã ban hành Nghị định 44/2023/NĐ-CP với những hướng dẫn chi tiết về đối tượng và thủ tục thực hiện.

1. Nhận diện đúng mặt hàng được giảm thuế: Tránh nhầm lẫn tai hại

Không phải mọi hàng hóa, dịch vụ đang chịu thuế 10% đều được giảm xuống 8%. Theo quy định tại khoản 1 Điều 1 Nghị định 44/2023/NĐ-CP, chính sách này loại trừ một số nhóm ngành đặc thù như:

• Viễn thông, tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm và kinh doanh bất động sản.
• Sản phẩm khai khoáng, kim loại đúc sẵn, than cốc và dầu mỏ tinh chế.
• Hàng hóa, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (như rượu, bia, thuốc lá, ô tô dưới 24 chỗ...).
• Sản phẩm công nghệ thông tin theo danh mục quy định.

Lưu ý quan trọng: Việc xác định mã số HS đối với hàng hóa nhập khẩu phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định tại Luật Hải quan 2014. Doanh nghiệp cần đối chiếu kỹ lưỡng với các Phụ lục I, II, III ban hành kèm theo Nghị định để tránh việc áp dụng sai thuế suất, dẫn đến bị truy thu và xử phạt sau này.

2. Mức giảm thuế cụ thể cho từng phương pháp tính thuế

Tùy vào phương pháp kê khai thuế mà doanh nghiệp đang áp dụng, mức giảm sẽ được tính toán khác nhau:

• Phương pháp khấu trừ: Áp dụng trực tiếp mức thuế suất 8% thay vì 10%.
• Phương pháp tỷ lệ % trên doanh thu: Cơ sở kinh doanh (bao gồm cả hộ và cá nhân kinh doanh) được giảm 20% mức tỷ lệ % để tính thuế GTGT khi xuất hóa đơn.

3. Quy trình lập hóa đơn: Sai một ly, đi một dặm

Thủ tục lập hóa đơn là khâu dễ phát sinh sai sót nhất. Khoản 3 Điều 1 Nghị định 44/2023/NĐ-CP hướng dẫn rõ:

"Trường hợp cơ sở kinh doanh tính thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ áp dụng các mức thuế suất khác nhau thì trên hóa đơn giá trị gia tăng phải ghi rõ thuế suất của từng hàng hóa, dịch vụ theo quy định."

Đối với hộ kinh doanh tính thuế theo tỷ lệ %, khi lập hóa đơn bán hàng, tại cột “Thành tiền” vẫn ghi đầy đủ giá trị trước giảm, nhưng tại dòng “Cộng tiền hàng hóa, dịch vụ” phải ghi theo số đã giảm 20% mức tỷ lệ %. Đồng thời, bắt buộc phải có dòng ghi chú: “đã giảm... (số tiền) tương ứng 20% mức tỷ lệ % để tính thuế giá trị gia tăng theo Nghị quyết số 101/2023/QH15”.

4. Thời hạn áp dụng và những lưu ý cuối cùng

Chính sách giảm thuế theo Nghị định này có hiệu lực từ ngày 01/7/2023 đến hết ngày 31/12/2023. Đây là khoảng thời gian vàng để doanh nghiệp tận dụng đòn bẩy tài chính. Tuy nhiên, nếu đã lỡ lập hóa đơn và kê khai theo mức thuế cũ (chưa giảm), doanh nghiệp cần chủ động xử lý theo quy định về hóa đơn, chứng từ để đảm bảo quyền lợi cho cả người mua và người bán.

Lời khuyên từ chuyên gia: Đừng đợi đến khi quyết toán thuế mới kiểm tra lại. Hãy rà soát danh mục hàng hóa ngay hôm nay và cập nhật phần mềm kế toán theo đúng tinh thần của Nghị định 44/2023/NĐ-CP để tối ưu hóa lợi ích kinh tế cho đơn vị mình.