Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam năm 2011 đang phải đối mặt với áp lực lạm phát tăng cao và những biến động khó lường của thị trường tài chính quốc tế, Chính phủ đã xác định mục tiêu trọng tâm là ổn định kinh tế vĩ mô. Cụ thể hóa định hướng này, ngày 16/06/2011, Bộ Tài chính đã chính thức ban hành Thông tư 83/2011/TT-BTC hướng dẫn xây dựng dự toán ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2012.

Mục tiêu huy động ngân sách: Tính đúng, tính đủ và bám sát thực tiễn

Theo hướng dẫn tại Thông tư 83/2011/TT-BTC, dự toán thu NSNN năm 2012 phải được xây dựng trên cơ sở bám sát dự báo tình hình đầu tư, phát triển sản xuất kinh doanh và sự phục hồi của nền kinh tế. Đặc biệt, mức động viên vào ngân sách được kỳ vọng đạt khoảng 24% GDP, trong đó thu từ thuế và phí chiếm khoảng 23% GDP.

Bộ Tài chính nhấn mạnh việc dự toán thu nội địa (không kể thu từ dầu thô và tiền sử dụng đất) cần tăng bình quân tối thiểu từ 16 - 18% so với ước thực hiện năm 2011. Đối với hoạt động xuất nhập khẩu, con số này là tối thiểu 7%. Đây được xem là những chỉ tiêu tích cực nhưng cũng đầy thách thức, đòi hỏi sự nỗ lực lớn từ các cơ quan thuế, hải quan và cộng đồng doanh nghiệp.

Ưu tiên chi ngân sách: Tiết kiệm để kiềm chế lạm phát

Một trong những điểm đáng chú ý nhất trong dự toán chi năm 2012 là tinh thần thắt chặt chi tiêu công theo tinh thần Nghị quyết 11/NQ-CP. Việc phân bổ ngân sách sẽ dựa trên hệ thống tiêu chí và định mức quy định tại Quyết định 59/2010/QĐ-TTg.

Tuy nhiên, dù thực hiện chính sách tài khóa thắt chặt, Chính phủ vẫn cam kết đảm bảo nguồn lực cho các lĩnh vực then chốt:

• Giáo dục và Đào tạo: Đảm bảo tỷ lệ chi theo các Nghị quyết của Đảng và Quốc hội.
• Y tế và Văn hóa: Tiếp tục đầu tư nâng cao chất lượng dịch vụ công.
• An sinh xã hội: Bảo vệ đời sống nhân dân, đặc biệt là các đối tượng yếu thế trước áp lực tăng giá.
• Cải cách tiền lương: Bố trí kinh phí để tiếp tục lộ trình điều chỉnh thu nhập cho cán bộ, công chức.

Quản lý nợ công và bội chi trong phạm vi an toàn

Thông tư cũng đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt về việc giảm tỷ lệ bội chi NSNN so với năm 2011. Việc quản lý nợ phải nằm trong phạm vi an toàn theo quy định của Luật Quản lý nợ công 2009. Các Bộ, ngành và địa phương được yêu cầu phải sắp xếp các khoản chi theo hướng tiết kiệm, hiệu quả, tránh lãng phí nguồn lực quốc gia.

Quy trình và thời gian lập dự toán NSNN năm 2012 sẽ được thực hiện nghiêm túc theo quy định của Luật Ngân sách Nhà nước 2002 và các văn bản hướng dẫn thi hành như Nghị định 60/2003/NĐ-CP.

Việc ban hành Thông tư 83/2011/TT-BTC vào thời điểm giữa năm 2011 là bước chuẩn bị quan trọng để Việt Nam chủ động điều hành tài chính quốc gia, tạo đà cho sự phát triển bền vững trong năm 2012 và các năm tiếp theo.