Trong bối cảnh đẩy mạnh phục hồi kinh tế cuối năm 2021, Chính phủ đã đưa ra một đề xuất mang tính đột phá nhằm cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai. Theo đó, quyền quyết định chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa, đất rừng cho các dự án đầu tư sẽ được phân cấp mạnh mẽ về cho chính quyền địa phương, thay vì phải chờ đợi sự phê duyệt từ cấp Trung ương như trước đây.

Phân cấp mạnh mẽ: UBND tỉnh tự quyết thay Thủ tướng

Cụ thể, tại Tờ trình gửi Quốc hội vào tháng 10/2021, Chính phủ đã đề nghị cho phép Ủy ban nhân dân (UBND) cấp tỉnh thực hiện việc chuyển mục đích sử dụng các loại đất bao gồm: Đất trồng lúa, đất rừng phòng hộ và đất rừng đặc dụng để thực hiện các dự án đầu tư. Điểm đáng chú ý nhất là các địa phương sẽ được toàn quyền quyết định mà không phải trình Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương như quy định hiện hành.

Đề xuất này nhằm bãi bỏ quy định mang tính "thắt nút" tại điểm a khoản 1 Điều 58 Luật Đất đai 2013. Theo quy định cũ, các dự án có sử dụng từ 10 héc ta đất trồng lúa trở lên hoặc từ 20 héc ta đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng trở lên bắt buộc phải có văn bản chấp thuận của Thủ tướng Chính phủ mới được phép giao đất, cho thuê đất.

Trích dẫn Điều 58 Luật Đất đai 2013: "Đối với dự án có sử dụng đất trồng lúa, đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng vào các mục đích khác... cơ quan nhà nước có thẩm quyền chỉ được quyết định giao đất, cho thuê đất... khi có văn bản chấp thuận của Thủ tướng Chính phủ đối với trường hợp chuyển mục đích sử dụng từ 10 héc ta đất trồng lúa trở lên; từ 20 héc ta đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng trở lên..."

Mục tiêu quy hoạch sử dụng đất quốc gia giai đoạn 2021-2030

Việc phân cấp này không chỉ đơn thuần là giảm bớt thủ tục hành chính mà còn nằm trong chiến lược thực hiện Quy hoạch sử dụng đất quốc gia giai đoạn 2021-2030 và kế hoạch sử dụng đất 05 năm (2021-2025). Chính phủ đặt ra các mục tiêu trọng tâm:

• Phân bổ nguồn lực hợp lý: Đảm bảo sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả cho các ngành, lĩnh vực và địa phương, tạo nền tảng để nước ta trở thành nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045.
• Bảo vệ an ninh lương thực: Giữ ổn định diện tích 3,5 triệu ha đất trồng lúa, đồng thời duy trì độ che phủ rừng ở mức 42 – 43%.
• Phát triển hạ tầng: Bố trí quỹ đất đáp ứng yêu cầu phát triển kết cấu hạ tầng chiến lược, các khu công nghiệp, khu kinh tế và khu đô thị hiện đại.

Bên cạnh đó, công tác khai hoang, phục hóa và đưa diện tích đất chưa sử dụng vào khai thác cũng được chú trọng nhằm hạn chế tình trạng suy thoái đất, cải tạo và phục hồi các diện tích đất bị thoái hóa.

Ý nghĩa của việc thay đổi chính sách

Việc trao quyền cho địa phương được kỳ vọng sẽ tạo ra một luồng sinh khí mới cho môi trường đầu tư. Các dự án lớn sẽ không còn phải chờ đợi hàng tháng, thậm chí hàng năm để hoàn tất thủ tục trình duyệt tại Trung ương. Tuy nhiên, đi kèm với quyền hạn là trách nhiệm nặng nề của UBND các tỉnh trong việc giám sát, đảm bảo việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất đúng quy hoạch, không gây thất thoát tài nguyên và ảnh hưởng đến môi trường.

Nếu quý bạn đọc có thắc mắc về các quy định mới nhất liên quan đến Luật Đất đai 2013, vui lòng liên hệ tổng đài tư vấn pháp luật để được hỗ trợ kịp thời.