Ngày 15/03/2018, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức ban hành Quyết định 319/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển ngành cơ khí Việt Nam đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2035. Đây được xem là "cú hích" quan trọng nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa cơ khí trở thành ngành công nghiệp nền tảng, nâng cao tính độc lập, tự chủ của nền kinh tế.

Ưu đãi thuế và cơ chế tài chính đặc thù

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất của Chiến lược lần này là việc rà soát, sửa đổi và bổ sung các chính sách thúc đẩy ngành cơ khí. Theo đó, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này sẽ được hưởng các ưu đãi vượt trội về thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế nhập khẩu.

Cụ thể, Chính phủ giao Bộ Tài chính chủ trì phối hợp với các bộ, ngành liên quan đề xuất các mức ưu đãi thuế cho các dự án sản xuất sản phẩm cơ khí trọng điểm. Bên cạnh đó, các biện pháp hỗ trợ đầu tư và kinh doanh theo quy định của Luật Đầu tư 2014 cũng sẽ được thực hiện theo hướng đơn giản hóa tối đa thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực.

Về nguồn vốn, Nhà nước sẽ áp dụng cơ chế lãi suất tín dụng ưu đãi cho đầu tư và thời hạn vay vốn lưu động linh hoạt đối với các nhà sản xuất thiết bị cơ khí có dung lượng thị trường đủ lớn. Các cơ chế này được thực hiện dựa trên nền tảng của Nghị định 32/2017/NĐ-CP về tín dụng đầu tư của Nhà nước và Nghị định 111/2015/NĐ-CP về phát triển công nghiệp hỗ trợ.

Danh mục sản phẩm cơ khí trọng điểm giai đoạn 2017 - 2025

Chiến lược xác định rõ 06 nhóm sản phẩm cơ khí trọng điểm được ưu tiên đầu tư phát triển, bao gồm:

• Thiết bị động lực: Động cơ Diezel từ 50 HP trở lên, động cơ ô tô đạt chuẩn EURO 4.
• Các chủng loại xe ô tô: Tập trung vào xe nông dụng nhỏ đa chức năng, xe chuyên dùng (chở bê tông, xi téc), xe khách tầm trung và các dòng xe thân thiện với môi trường (Hybrid, xe điện).
• Thiết bị nâng hạ: Các loại cẩu trục, cổng trục có sức nâng lớn phục vụ cảng biển và xây dựng.
• Thiết bị nhà máy công nghiệp và thiết bị điện: Hệ thống cung cấp than, lọc bụi tĩnh điện, máy biến áp từ 110kV - 500kV.
• Máy kéo và máy nông nghiệp: Các loại máy phục vụ canh tác, thu hoạch và chế biến nông - lâm - ngư nghiệp.
• Sản phẩm kim loại và composite cao cấp: Phục vụ chuyên biệt cho ngành hàng không.

Hỗ trợ đổi mới công nghệ và phát triển nhân lực

Nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, Nhà nước cam kết hỗ trợ doanh nghiệp trong việc mua thiết kế, chuyển giao công nghệ và đổi mới thiết bị sản xuất. Mục tiêu là áp dụng các mô hình quản lý tiên tiến để tiết kiệm năng lượng và tài nguyên đầu vào. Đặc biệt, Chính phủ khuyến khích việc mua bán, sáp nhập (M&A) các doanh nghiệp toàn cầu có thương hiệu và sở hữu các trung tâm R&D để rút ngắn quá trình phát triển của ngành cơ khí trong nước.

Song song với đó, công tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cũng được chú trọng. Nhà nước sẽ ưu tiên đầu tư nâng cấp các cơ sở đào tạo chuyên ngành, hỗ trợ kinh phí cử cán bộ, công nhân giỏi đi thực tập tại nước ngoài, từng bước xây dựng đội ngũ tổng công trình sư và kỹ sư trưởng đủ trình độ làm chủ các gói thầu EPC phức tạp.

Với việc ban hành Quyết định 319/QĐ-TTg, ngành cơ khí Việt Nam đang đứng trước vận hội mới để bứt phá, không chỉ đáp ứng nhu cầu trong nước mà còn hướng tới mục tiêu xuất khẩu đạt 35% tổng sản lượng vào năm 2020.