Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, việc phát triển đô thị thông minh không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu để nâng cao chất lượng sống và quản lý đô thị hiệu quả. Nhằm cụ thể hóa lộ trình này, Chính phủ đã ban hành Nghị định 269/2025/NĐ-CP về phát triển đô thị thông minh, có hiệu lực từ ngày 14/10/2025.

Một trong những nội dung trọng tâm của văn bản này là các yêu cầu nghiêm ngặt đối với công tác quy hoạch. Theo quy định tại Điều 11 Nghị định 269/2025/NĐ-CP, quy hoạch đô thị thông minh phải đảm bảo tính tích hợp, đồng bộ và khả thi cao.

Phát triển đô thị thông minh là xu hướng tất yếu của Việt Nam trong tương lai (ảnh minh họa)

Tầm nhìn chiến lược trong quy hoạch chung và chuyên ngành

Đối với quy hoạch chung và quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật, pháp luật yêu cầu phải làm rõ tầm nhìn dài hạn. Không chỉ dừng lại ở việc vẽ ra các con đường hay tòa nhà, quy hoạch phải xác định được mục tiêu tổng thể phát triển đô thị thông minh, đảm bảo khớp nối với các đề án phát triển đã được phê duyệt.

Đặc biệt, khung định hướng đô thị thông minh cần được bổ sung các giải pháp sáng tạo trong tổ chức không gian, kiến trúc cảnh quan và sử dụng đất. Việc thiết lập hạ tầng số và hạ tầng đổi mới sáng tạo được xem là "xương sống" cho các đô thị hiện đại này. Các địa phương cần đề xuất lĩnh vực ưu tiên để triển khai thí điểm, tránh việc đầu tư dàn trải, kém hiệu quả.

Cụ thể hóa tại quy hoạch phân khu và chi tiết

Nếu quy hoạch chung mang tính định hướng thì quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết là nơi các giải pháp công nghệ được "chạm đất".

• Quy hoạch phân khu: Phải xác định rõ các chỉ tiêu kỹ thuật để quản lý và phát triển. Đây là giai đoạn quan trọng để khoanh vùng các khu vực ưu tiên thí điểm, tạo tiền đề cho việc nhân rộng mô hình thông minh.
• Quy hoạch chi tiết: Đi sâu vào vị trí, quy mô sử dụng đất và các yêu cầu kỹ thuật cụ thể cho mạng lưới hạ tầng kỹ thuật thông minh. Tại đây, các giải pháp công nghệ trong quản lý, vận hành và cung cấp dịch vụ đô thị phải được đề xuất một cách khả thi nhất.

Trung tâm điều hành thông minh - trái tim của các đô thị hiện đại (ảnh minh họa)

Hồ sơ quy hoạch: Chuẩn mực mới cho đô thị hiện đại

Việc lập hồ sơ quy hoạch đô thị thông minh không được thực hiện tùy tiện mà phải tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Xây dựng. Điều này đảm bảo tính thống nhất giữa quy hoạch đô thị thông minh với quy hoạch đô thị và nông thôn truyền thống, tạo ra một hệ thống dữ liệu đồng bộ phục vụ công tác quản lý sau này.

"Quy hoạch đô thị thông minh cần tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành và tích hợp các giải pháp thông minh phù hợp với từng loại quy hoạch." - Trích dẫn tinh thần tại Điều 11 Nghị định 269/2025/NĐ-CP.

Có thể thấy, những quy định mới này sẽ tạo ra một hành lang pháp lý vững chắc, giúp các đô thị tại Việt Nam chuyển mình mạnh mẽ, hướng tới sự bền vững và hiện đại, nơi công nghệ phục vụ tối đa cho lợi ích của người dân.