Ngày 10/10/2021, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức ban hành Quyết định 30/2021/QĐ-TTg quy định về các nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước năm 2022. Đây là văn bản pháp lý quan trọng, trực tiếp điều chỉnh việc phân bổ nguồn lực tài chính cho các địa phương, đặc biệt là trong bối cảnh chuẩn bị cho năm ngân sách 2022 với nhiều kỳ vọng về phục hồi kinh tế sau đại dịch.

Căn cứ xây dựng định mức phân bổ ngân sách địa phương

Theo nội dung Quyết định, định mức phân bổ của ngân sách địa phương được xây dựng dựa trên các lĩnh vực chi cụ thể theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước 2015. Mục tiêu cốt lõi là bảo đảm nguồn kinh phí để chi trả tiền lương, phụ cấp và các khoản đóng góp theo chế độ (như bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn) cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.

Đáng chú ý, các tính toán này được thực hiện dựa trên mức tiền lương cơ sở hiện hành tại thời điểm ban hành là 1,49 triệu đồng/tháng. Việc xác định định mức này giúp các địa phương chủ động trong việc lập dự toán, tránh tình trạng thiếu hụt nguồn chi cho con người - vốn là ưu tiên hàng đầu trong chi thường xuyên. Ngoài ra, định mức còn tính đến các yếu tố đặc thù của từng vùng miền như vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo để đảm bảo tính công bằng trong phân bổ ngân sách.

"Định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên đối với các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương được xác định theo từng tiêu chí phân bổ và phương pháp tính toán cụ thể cho từng lĩnh vực chi theo quy định tại Quyết định 30/2021/QĐ-TTg."

Định mức chi sự nghiệp giáo dục: Ưu tiên biên chế thực tế

Lĩnh vực giáo dục luôn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng chi ngân sách thường xuyên của các địa phương. Đối với định mức phân bổ chi sự nghiệp giáo dục, quỹ tiền lương, phụ cấp và các khoản có tính chất lương được xác định dựa trên cơ sở biên chế sự nghiệp giáo dục do Hội đồng nhân dân tỉnh quyết định năm 2021, trong phạm vi biên chế được cơ quan có thẩm quyền giao.

Bên cạnh đó, cơ quan chức năng sẽ căn cứ vào báo cáo thực tế của từng địa phương để xác định và đảm bảo đủ các chế độ, chính sách về tiền lương, phụ cấp theo quy định hiện hành. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các địa phương có tỷ lệ giáo viên công tác tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn cao, nơi các khoản phụ cấp thu hút, phụ cấp ưu đãi nghề chiếm một phần không nhỏ trong tổng quỹ lương.

Định mức chi quản lý hành chính và tỷ lệ 'vàng' 75/25

Đối với chi quản lý hành chính, định mức phân bổ được xác định dựa trên một hệ thống tiêu chí phức tạp hơn, nhằm đảm bảo bộ máy nhà nước vận hành thông suốt và hiệu quả. Các tiêu chí bao gồm:

• Biên chế hành chính Nhà nước do Thủ tướng Chính phủ giao năm 2021.
• Biên chế của các cơ quan Đảng, tổ chức chính trị - xã hội theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
• Số lượng cán bộ, công chức cấp xã và mức khoán quỹ phụ cấp cho người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố theo quy định tại Nghị định 34/2019/NĐ-CP.

Một điểm mới quan trọng cần lưu ý là quy định về tỷ lệ chi lương để tránh tình trạng "ngân sách chỉ đủ trả lương". Theo quy định tại Điều 9 Quyết định 30/2021/QĐ-TTg, nếu dự toán chi quản lý hành chính tính theo định mức nhỏ hơn 25% so với tổng chi, địa phương sẽ được bổ sung để đảm bảo tối thiểu 25% cho các hoạt động nghiệp vụ. Ngược lại, tỷ lệ chi lương và phụ cấp tối đa được khống chế ở mức 75%.

Quy định này buộc các cơ quan nhà nước phải tinh giản biên chế, nâng cao hiệu quả làm việc để dành nguồn lực cho các hoạt động chuyên môn, hiện đại hóa công sở và phục vụ nhân dân tốt hơn.

Lời khuyên cho cán bộ, công chức địa phương

Việc nắm vững các định mức này không chỉ giúp các cơ quan tài chính địa phương lập dự toán chính xác mà còn giúp cán bộ, công chức hiểu rõ quyền lợi và nguồn gốc ngân sách chi trả cho mình. Trong giai đoạn chuẩn bị cho lộ trình cải cách tiền lương theo Nghị quyết 27-NQ/TW, những quy định tại Quyết định 30/2021/QĐ-TTg đóng vai trò là nền tảng cho sự ổn định tài chính công tại địa phương năm 2022.

Nếu có băn khoăn về các quy định liên quan đến tiền lương hoặc cách tính toán định mức cụ thể, bạn đọc nên tham khảo ý kiến từ các chuyên gia pháp lý hoặc cơ quan tài chính có thẩm quyền để được giải đáp chi tiết, đảm bảo mọi quyền lợi chính đáng được thực thi đúng pháp luật.