Trong nỗ lực hoàn thiện khung pháp lý về quản lý nợ xấu và hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành Thông tư 15/2022/TT-NHNN. Văn bản này quy định rõ ràng các tiêu chuẩn mà một trái phiếu đặc biệt phải đáp ứng để trở thành tài sản bảo đảm cho các khoản vay tái cấp vốn.

Trái phiếu đặc biệt phải đáp ứng điều kiện gì để được tái cấp vốn?

Theo quy định tại Điều 4 Thông tư 15/2022/TT-NHNN, trái phiếu đặc biệt làm cơ sở tái cấp vốn hoặc gia hạn tái cấp vốn phải thỏa mãn đồng thời các tiêu chí sau:

• Sở hữu hợp pháp: Trái phiếu phải thuộc quyền sở hữu của tổ chức tín dụng và đang được lưu ký tập trung tại Sở Giao dịch Ngân hàng Nhà nước.
• Trạng thái thanh toán: Không phải là loại trái phiếu đang trong quá trình thực hiện thanh toán.
• Không nằm trong danh sách đề nghị gia hạn: Trái phiếu không được nằm trong bảng kê mà tổ chức tín dụng đang đề nghị Ngân hàng Nhà nước xem xét gia hạn thời hạn theo quy định về xử lý nợ xấu của VAMC.
• Thời hạn còn lại: Tại thời điểm lập bảng kê, thời hạn còn lại của trái phiếu phải dài hơn thời hạn đề nghị tái cấp vốn tối thiểu là 06 tháng.

Tiêu chuẩn đối với tổ chức tín dụng khi đề nghị vay vốn

Không chỉ dừng lại ở điều kiện của tài sản bảo đảm, các ngân hàng thương mại và tổ chức tín dụng cũng phải chứng minh năng lực tài chính và sự tuân thủ pháp luật. Cụ thể, tổ chức tín dụng phải đảm bảo:

• Không nằm trong diện bị kiểm soát đặc biệt hoặc đang bị xử lý vi phạm theo các quy định hiện hành.
• Đã thực hiện trích lập dự phòng rủi ro đầy đủ đối với tất cả các trái phiếu đặc biệt đang sở hữu trong vòng 12 tháng trước ngày nộp đơn.
• Tuân thủ nghiêm ngặt các tỷ lệ bảo đảm an toàn hoạt động ngân hàng theo quy định của pháp luật.

Việc xác định số tiền vay cũng được thực hiện dựa trên công thức chi tiết tại Điều 6 Thông tư 15/2022/TT-NHNN, đảm bảo tính minh bạch và chính xác trong việc hỗ trợ nguồn vốn.

"Số tiền tái cấp vốn được tính dựa trên mệnh giá trái phiếu sau khi trừ đi các khoản dự phòng rủi ro và số tiền thu hồi nợ thực tế, nhân với tỷ lệ tái cấp vốn tương ứng."

Quy định này không chỉ giúp các tổ chức tín dụng có thêm kênh tiếp cận nguồn vốn thanh khoản mà còn thúc đẩy quá trình xử lý nợ xấu diễn ra nhanh chóng và thực chất hơn. Các ngân hàng cần chủ động rà soát danh mục trái phiếu đặc biệt của mình để có phương án sử dụng tối ưu nguồn lực này.