Việc sắp xếp các đơn vị hành chính (ĐVHC) cấp huyện, cấp xã là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị. Căn cứ vào Nghị quyết 35/2023/UBTVQH15 và Nghị quyết 1211/2016/UBTVQH13, 6 thành phố trực thuộc trung ương đã khẩn trương xây dựng và trình phương án sắp xếp chi tiết.

1. Hà Nội: Sắp xếp quy mô lớn tại các quận nội đô và huyện ngoại thành

Theo phương án mới nhất, thành phố Hà Nội dự kiến sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã để hình thành 126 đơn vị hành chính cơ sở mới, bao gồm 47 phường và 79 xã. Đáng chú ý, khu vực ngoài đê sông Hồng của 5 quận sẽ được gộp lại để thành lập phường Hồng Hà mới.

• Quận Ba Đình: Giảm còn 3 phường (Ba Đình, Ngọc Hà, Giảng Võ).
• Quận Hoàn Kiếm: Dự kiến còn 2 phường (Hoàn Kiếm, Cửa Nam).
• Quận Đống Đa: Sắp xếp lại thành 5 phường trọng điểm.

2. TP. Hồ Chí Minh: Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp

UBND TP.HCM đã trình phương án chi tiết sắp xếp, sáp nhập 102 phường, xã. Điểm nhấn là việc xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, giúp tối ưu hóa nguồn lực quản lý tại đô thị đặc biệt này.

• TP. Thủ Đức: Từ 34 phường sắp xếp lại thành 12 phường mới.
• Quận 1: Từ 10 phường giảm còn 4 phường (Tân Định, Bến Thành, Sài Gòn, Cầu Ông Lãnh).
• Quận Bình Thạnh: Sắp xếp 15 phường thành 5 phường mới.

3. Đà Nẵng và Hải Phòng: Hình thành các đặc khu hành chính

Cả Đà Nẵng và Hải Phòng đều có những bước đi đột phá khi hình thành các đơn vị hành chính tương đương cấp xã tại các huyện đảo. Đà Nẵng chính thức hình thành Đặc khu Hoàng Sa, trong khi Hải Phòng thành lập Đặc khu Cát Hải và Đặc khu Bạch Long Vĩ.

4. Cần Thơ và Huế: Tinh gọn để phát triển bền vững

Thành phố Huế thực hiện sắp xếp để giảm số lượng ĐVHC cấp xã xuống còn 40 đơn vị, đạt tỷ lệ tinh gọn gần 70%. Trong khi đó, Cần Thơ thống nhất phương án sáp nhập 80 xã, phường để còn lại 32 đơn vị hành chính cấp xã mới.

Việc sắp xếp đơn vị hành chính không chỉ là sự thay đổi về tên gọi hay địa giới, mà là tiền đề để nâng cao chất lượng dịch vụ công và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại các đô thị hạt nhân của cả nước.