Thời điểm chuyển giao sang năm mới 2021 không chỉ là sự thay đổi về thời gian mà còn đánh dấu một bước ngoặt pháp lý quan trọng tại Việt Nam. Kể từ ngày 01/01/2021, có tới 11 đạo luật và bộ luật lớn chính thức đi vào cuộc sống, mang theo những cải cách mạnh mẽ về quản trị doanh nghiệp, thị trường vốn, quan hệ lao động và thủ tục hành chính tư pháp.

Hệ thống pháp luật Việt Nam có những bước chuyển mình quan trọng từ đầu năm 2021 (ảnh minh họa)

1. Bộ luật Lao động 2019: Cuộc cách mạng về quyền lợi người lao động

Đứng đầu danh sách các văn bản có tầm ảnh hưởng rộng nhất là Bộ luật Lao động 2019. Điểm đáng chú ý nhất là lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu: từ năm 2021, tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường là đủ 60 tuổi 03 tháng đối với lao động nam và đủ 55 tuổi 04 tháng đối với lao động nữ; sau đó, cứ mỗi năm tăng thêm 03 tháng đối với lao động nam và 04 tháng đối với lao động nữ.

Bên cạnh đó, người lao động còn được hưởng thêm 01 ngày nghỉ lễ Quốc khánh (tổng cộng 02 ngày), nâng tổng số ngày nghỉ lễ, tết trong năm lên 11 ngày. Đặc biệt, quy định về việc người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động không cần lý do mà chỉ cần báo trước theo thời hạn quy định được xem là bước tiến lớn trong việc bảo vệ quyền tự do lựa chọn việc làm.

2. Luật Doanh nghiệp 2020 và Luật Đầu tư 2020: 'Cởi trói' cho môi trường kinh doanh

Bộ đôi Luật Doanh nghiệp 2020 và Luật Đầu tư 2020 được kỳ vọng sẽ tạo ra cú hích cho nền kinh tế. Luật Doanh nghiệp 2020 chính thức bãi bỏ thủ tục thông báo mẫu dấu, cho phép doanh nghiệp tự quyết định loại hình, số lượng, hình thức và nội dung con dấu mà không cần thông báo cho cơ quan đăng ký kinh doanh.

Trong khi đó, Luật Đầu tư 2020 chính thức khai tử dịch vụ đòi nợ thuê bằng việc đưa hoạt động này vào danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh. Đồng thời, luật cũng bổ sung nhiều ưu đãi đầu tư cho các dự án khởi nghiệp sáng tạo, trung tâm nghiên cứu và phát triển.

Các chính sách mới tạo điều kiện thuận lợi cho cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư (ảnh minh họa)

3. Luật Chứng khoán 2019: Nâng tầm thị trường vốn

Để tiệm cận với các tiêu chuẩn quốc tế, Luật Chứng khoán 2019 có hiệu lực từ 01/01/2021 mang đến những quy định khắt khe hơn về điều kiện chào bán chứng khoán ra công chúng, nhằm bảo vệ nhà đầu tư nhỏ lẻ và nâng cao tính minh bạch của thị trường.

4. Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án 2020: Giảm tải áp lực tố tụng

Đây là đạo luật hoàn toàn mới, Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án 2020 khuyến khích các bên tranh chấp giải quyết mâu thuẫn thông qua hòa giải viên trước khi Tòa án thụ lý vụ án. Điều này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dân mà còn giảm tải đáng kể áp lực cho hệ thống Tòa án.

5. Các đạo luật sửa đổi bổ sung quan trọng khác

Ngoài các đạo luật nêu trên, danh sách các văn bản có hiệu lực từ 01/01/2021 còn bao gồm:

• Luật sửa đổi Luật Giám định tư pháp 2020: Mở rộng phạm vi giám định tư pháp và xã hội hóa hoạt động này.
• Luật Thanh niên 2020: Khẳng định vai trò xung kích của thanh niên và trách nhiệm của Nhà nước trong việc tạo điều kiện cho thanh niên phát triển.
• Luật sửa đổi Luật Xây dựng 2020: Cải cách mạnh mẽ thủ tục cấp giấy phép xây dựng, rút ngắn thời gian thực hiện dự án.
• Luật sửa đổi Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2020: Nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật.
• Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư 2020 (PPP): Tạo khung pháp lý thống nhất để thu hút nguồn lực tư nhân vào hạ tầng quốc gia.
• Luật sửa đổi Luật Tổ chức Quốc hội 2020: Tăng tỷ lệ đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lên ít nhất 40%.

Việc nắm vững các quy định mới này là vô cùng cần thiết để mỗi cá nhân, tổ chức chủ động bảo vệ quyền lợi hợp pháp và thực thi đúng trách nhiệm của mình trong bối cảnh pháp lý mới.