Trong nỗ lực cải cách hành chính và tinh gọn bộ máy, Bộ Nội vụ đang xây dựng Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ, công chức 2008. Một trong những điểm nhấn đáng chú ý nhất chính là đề xuất thay đổi căn bản phương thức phân loại công chức, hứa hẹn sẽ tạo ra những tác động sâu rộng đến chế độ tiền lương và vị trí việc làm trong tương lai.

Xóa bỏ phân loại theo ngạch A, B, C, D: Tại sao cần thiết?

Theo quy định hiện hành tại Điều 34 Luật Cán bộ, công chức 2008, công chức đang được phân loại dựa trên hai căn cứ chính:

Điều 34. Phân loại công chức

1. Căn cứ vào ngạch được bổ nhiệm, công chức được phân loại như sau:

a) Loại A gồm những người được bổ nhiệm vào ngạch chuyên viên cao cấp hoặc tương đương;

b) Loại B gồm những người được bổ nhiệm vào ngạch chuyên viên chính hoặc tương đương;

c) Loại C gồm những người được bổ nhiệm vào ngạch chuyên viên hoặc tương đương;

d) Loại D gồm những người được bổ nhiệm vào ngạch cán sự hoặc tương đương và ngạch nhân viên.

2. Căn cứ vào vị trí công tác, công chức được phân loại như sau:

a) Công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý;

b) Công chức không giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý.

Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy việc phân loại theo ngạch (A, B, C, D) đôi khi còn mang tính hình thức, chưa phản ánh sát thực tế năng lực và tính chất công việc chuyên môn. Tại Dự thảo mới nhất (tháng 07/2019), Bộ Nội vụ đề xuất bỏ cách phân loại theo ngạch này. Thay vào đó, công chức sẽ được phân loại dựa trên lĩnh vực ngành nghề, chuyên môn nghiệp vụ.

Việc chuyển đổi này không chỉ đơn thuần là thay đổi tên gọi mà là tiền đề quan trọng để xây dựng hệ thống vị trí việc làm và cải cách chính sách tiền lương theo Nghị quyết 27-NQ/TW. Khi đó, tiền lương sẽ được trả theo đúng giá trị đóng góp và độ phức tạp của công việc trong từng lĩnh vực cụ thể, thay vì chỉ dựa vào thâm niên hay ngạch bậc như trước đây.

Mở cửa cho người tài: Xét tuyển công chức không còn là 'cửa hẹp'

Bên cạnh việc thay đổi cách phân loại, Dự thảo cũng mở rộng đáng kể cơ hội gia nhập đội ngũ công chức cho những đối tượng xuất sắc. Hiện nay, theo quy định tại Điều 37 Luật Cán bộ, công chức 2008, hình thức xét tuyển chỉ áp dụng chủ yếu cho người cam kết tình nguyện làm việc tại vùng đặc biệt khó khăn từ 05 năm trở lên.

Để thu hút nhân tài, Bộ Nội vụ đề xuất bổ sung thêm 02 trường hợp được xét tuyển thẳng vào công chức:

• Người có tài năng đặc biệt trong các lĩnh vực phù hợp với nhu cầu của cơ quan Nhà nước.
• Sinh viên tốt nghiệp xuất sắc, cán bộ khoa học trẻ có triển vọng.

Đây được xem là bước đi đột phá nhằm "trải thảm đỏ" đón trí thức trẻ, giúp trẻ hóa và nâng cao chất lượng đội ngũ công bộc của dân.

Cơ chế linh hoạt trong tiếp nhận cán bộ, công chức

Dự thảo cũng làm rõ cơ chế cho phép người đứng đầu cơ quan quản lý công chức quyết định tiếp nhận các đối tượng đang làm việc ở các khu vực khác vào làm công chức mà không nhất thiết phải qua thi tuyển, nếu đáp ứng đủ điều kiện về trình độ và kinh nghiệm (ít nhất 05 năm công tác, đóng BHXH bắt buộc). Các đối tượng bao gồm:

• Viên chức tại các đơn vị sự nghiệp công lập;
• Cán bộ, công chức cấp xã;
• Người hưởng lương trong lực lượng vũ trang, người làm công tác cơ yếu;
• Người giữ chức danh quản lý tại doanh nghiệp Nhà nước nắm giữ 100% vốn hoặc trên 50% vốn điều lệ.

Những thay đổi này, nếu được thông qua, sẽ tạo ra một thị trường lao động trong khu vực công linh hoạt hơn, cho phép luân chuyển nhân sự giữa các khu vực công - tư và giữa các cấp chính quyền một cách hiệu quả hơn.

Nguyễn Hương (Tổng hợp)