Trong hệ thống chính trị Việt Nam, việc đảm bảo các chế độ, chính sách đối với cán bộ cấp cao sau khi nghỉ hưu không chỉ là sự tri ân đối với những đóng góp to lớn cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, mà còn thể hiện sự trang trọng, tôn nghiêm của bộ máy Nhà nước. Theo các quy định pháp luật và của Đảng có hiệu lực tại thời điểm năm 2018, các nguyên thủ quốc gia và cán bộ lãnh đạo chủ chốt khi về hưu được hưởng những đặc quyền chuyên biệt về an ninh, y tế và các nghi lễ cấp Nhà nước.

Chế độ cảnh vệ nghiêm ngặt bảo vệ an toàn tuyệt đối

Một trong những đặc quyền quan trọng nhất dành cho các vị nguyên lãnh đạo là chế độ cảnh vệ. Căn cứ theo quy định tại Luật Cảnh vệ 2017 (có hiệu lực từ ngày 01/07/2018), các chức danh bao gồm: Nguyên Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng, nguyên Chủ tịch nước, nguyên Thủ tướng Chính phủ, nguyên Chủ tịch Quốc hội là những đối tượng được hưởng chế độ cảnh vệ đặc biệt.

Cụ thể, theo Điều 10 Luật Cảnh vệ 2017, các vị nguyên lãnh đạo này sẽ được bảo vệ tiếp cận và canh gác thường xuyên tại nơi ở. Lực lượng cảnh vệ thuộc Bộ Công an và Bộ Quốc phòng có trách nhiệm triển khai các biện pháp nghiệp vụ nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối về tính mạng, sức khỏe và danh dự cho các đối tượng cảnh vệ trong mọi tình huống, kể cả khi di chuyển hoặc tham gia các sự kiện công cộng.

Đặc quyền chăm sóc sức khỏe chuyên sâu và định kỳ

Bên cạnh vấn đề an ninh, công tác bảo vệ và chăm sóc sức khỏe cho cán bộ cấp cao cũng được đặc biệt chú trọng. Ngày 25/01/2018, Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành Quy định 121-QĐ/TW năm 2018 về công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cán bộ cấp cao thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý.

Theo đó, các vị nguyên lãnh đạo chủ chốt được hưởng chế độ khám, kiểm tra sức khỏe định kỳ ít nhất 06 tháng/lần. Trong trường hợp có bệnh lý, việc thăm khám sẽ được thực hiện theo chỉ định khắt khe của Hội đồng chuyên môn bảo vệ sức khỏe cán bộ. Đối với những trường hợp bệnh nặng hoặc diễn biến phức tạp, đội ngũ bác sĩ chuyên trách phải theo dõi và thăm khám hàng ngày tại nơi ở hoặc bệnh viện chuyên dụng.

Đặc biệt, nếu cần thiết phải ra nước ngoài để điều trị hoặc kiểm tra sức khỏe, quy trình phải được thực hiện nghiêm ngặt: có chỉ định của Hội đồng chuyên môn, sự đồng ý của Ban Bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cán bộ Trung ương và phải báo cáo xin ý kiến trực tiếp từ Ban Bí thư.

Nghi thức tang lễ cấp cao và sự tôn vinh của Nhà nước

Sự tôn vinh đối với các cán bộ cấp cao còn được thể hiện qua các nghi thức khi họ từ trần. Theo Nghị định 105/2012/NĐ-CP, nguyên Tổng Bí thư, nguyên Chủ tịch nước, nguyên Thủ tướng và nguyên Chủ tịch Quốc hội là những chức danh được tổ chức tang lễ theo nghi thức Quốc tang.

Lễ Quốc tang là nghi thức cao nhất, thể hiện sự đau xót và trân trọng của toàn Đảng, toàn dân. Trong thời gian diễn ra Quốc tang (thường là 02 ngày), các cơ quan, công sở và đại diện Việt Nam tại nước ngoài sẽ treo cờ rủ có dải băng tang. Đồng thời, mọi hoạt động vui chơi, giải trí công cộng trên phạm vi cả nước đều bị tạm dừng để tưởng nhớ người đã khuất.

Địa điểm tổ chức thường là Nhà tang lễ Quốc gia (số 5 Trần Thánh Tông, Hà Nội) hoặc các địa điểm trang trọng khác tại TP. Hồ Chí Minh như Nhà tang lễ Bệnh viện Quân y 175, đảm bảo sự tôn nghiêm và đúng quy định của pháp luật về nghi lễ đối ngoại và nội bộ.

Như vậy, các chế độ dành cho cán bộ cấp cao về hưu không chỉ đơn thuần là đãi ngộ vật chất mà còn là sự khẳng định vị thế và những đóng góp lịch sử của họ đối với quốc gia, được pháp luật bảo vệ và thực thi một cách nghiêm túc.