Trong một động thái được đánh giá là "chưa từng có tiền lệ", ngày 20/09/2017, Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh đã ký ban hành Quyết định 3610a/QĐ-BCT về phương án cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện đầu tư kinh doanh giai đoạn 2017 - 2018. Đây là nỗ lực cụ thể hóa tinh thần của Chính phủ về việc đồng hành cùng doanh nghiệp, tháo gỡ những rào cản vô hình đang kìm hãm sức sản xuất của nền kinh tế.

Trụ sở Bộ Công Thương - Nơi khởi nguồn cho những cải cách mạnh mẽ về điều kiện kinh doanh năm 2017 (ảnh minh họa)

Bối cảnh và ý nghĩa của đợt cắt giảm kỷ lục

Việc ban hành Quyết định 3610a/QĐ-BCT không phải là một quyết định ngẫu hứng mà dựa trên những căn cứ pháp lý quan trọng như Nghị quyết 19-2017/NQ-CP và Nghị quyết 35/NQ-CP của Chính phủ. Với con số 675 điều kiện được bãi bỏ, chiếm tới 55,5% tổng số các điều kiện đầu tư kinh doanh hiện có của Bộ, đây được xem là đợt cắt giảm lớn nhất từ trước đến nay của một cơ quan cấp Bộ.

Theo quy định tại Luật Đầu tư 2014, các điều kiện kinh doanh phải đảm bảo tính cần thiết, minh bạch và không gây khó khăn cho doanh nghiệp. Bộ Công Thương đã nghiêm túc rà soát và nhận thấy nhiều quy định đã không còn phù hợp với thực tiễn, thậm chí gây chồng chéo, lãng phí thời gian và chi phí cho thương nhân.

16 lĩnh vực chịu tác động trực tiếp

Phương án cắt giảm lần này bao phủ rộng khắp 16 lĩnh vực trọng yếu thuộc phạm vi quản lý của Bộ theo Nghị định 98/2017/NĐ-CP. Các lĩnh vực tiêu biểu bao gồm:

• Kinh doanh xăng dầu và khí: Loại bỏ các yêu cầu khắt khe về quy mô kho chứa, phương tiện vận chuyển không cần thiết.
• An toàn thực phẩm: Đơn giản hóa thủ tục cho các cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, tập trung vào chất lượng sản phẩm thay vì các tiêu chuẩn nhà xưởng cứng nhắc.
• Kinh doanh rượu và thuốc lá: Bãi bỏ các quy định về sức khỏe người lao động mang tính hình thức, thay vào đó là trách nhiệm tự quản lý của doanh nghiệp.
• Thương mại điện tử và Logistics: Mở rộng cửa cho các doanh nghiệp khởi nghiệp tham gia thị trường mà không bị bó buộc bởi các giấy phép con rườm rà.

Đại diện cộng đồng doanh nghiệp thảo luận về những tác động tích cực từ việc cắt giảm điều kiện kinh doanh (ảnh minh họa)

Thay đổi tư duy từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm"

Điểm cốt lõi của Quyết định 3610a/QĐ-BCT chính là sự chuyển dịch mạnh mẽ trong tư duy quản lý nhà nước. Thay vì kiểm tra trước khi cho phép hoạt động (tiền kiểm), cơ quan quản lý sẽ tập trung vào việc giám sát, kiểm tra trong quá trình doanh nghiệp vận hành (hậu kiểm).

"Việc xây dựng, thực hiện điều kiện đầu tư kinh doanh phải tính đến các điều kiện gia nhập thị trường theo các cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên, đồng thời phải gắn liền với công tác cải cách hành chính." - Trích Điều 2 Quyết định 3610a/QĐ-BCT.

Lộ trình thực hiện và kỳ vọng

Quyết định có hiệu lực ngay từ ngày ký (20/09/2017). Bộ Công Thương cam kết sẽ phối hợp chặt chẽ với các địa phương để triển khai đồng bộ, tránh tình trạng "trên nóng dưới lạnh". Cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng rằng, sau Bộ Công Thương, các Bộ ngành khác cũng sẽ có những hành động quyết liệt tương tự để thực sự giải phóng sức mạnh của kinh tế tư nhân, đưa Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư trong khu vực và quốc tế.

Hệ thống Pháp luật