Nhằm đảm bảo tính minh bạch và quyền tiếp cận thông tin của người dân, Chính phủ đã ban hành Nghị định 37/2019/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết Luật Quy hoạch 2017. Một trong những điểm đáng chú ý nhất là quy định khắt khe về thời gian và hình thức công bố quy hoạch trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Yêu cầu bắt buộc về thời gian đăng tải trên báo chí

Theo quy định tại Điều 5 Nghị định 37/2019/NĐ-CP, việc công bố quy hoạch trên phương tiện thông tin đại chúng không còn là hình thức tự nguyện mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc với những tiêu chuẩn cụ thể:

• Đối với báo điện tử: Tóm tắt nội dung quy hoạch phải được đăng tải trên trang chủ trong thời gian ít nhất 30 ngày.
• Đối với báo in: Phải đăng tải tóm tắt nội dung quy hoạch ít nhất một lần trên trang nhất của tờ báo.

Quy định này nhằm khắc phục tình trạng công bố quy hoạch hời hợt, khiến người dân khó tiếp cận hoặc không kịp nắm bắt thông tin để thực hiện quyền giám sát của mình.

Đa dạng hóa các hình thức công khai thông tin quy hoạch

Bên cạnh việc đăng tải trên báo chí, Điều 40 Luật Quy hoạch 2017 và Điều 5 Nghị định 37/2019/NĐ-CP còn yêu cầu các cơ quan chức năng phải triển khai đồng bộ nhiều hình thức khác:

1. Thông báo trên đài phát thanh và truyền hình

Nội dung quyết định phê duyệt quy hoạch và danh mục các dự án ưu tiên đầu tư phải được thông báo trên các kênh thời sự:

• Quy hoạch cấp quốc gia và quy hoạch vùng: Thông báo trên đài phát thanh, truyền hình quốc gia.
• Quy hoạch tỉnh: Thông báo trên đài phát thanh, truyền hình của tỉnh đó.

2. Trưng bày mô hình và hệ thống sơ đồ

Đây là hình thức trực quan giúp người dân dễ dàng hình dung về diện mạo tương lai của khu vực quy hoạch. Các cơ quan có thể tổ chức triển lãm hoặc trưng bày cố định các sơ đồ, bản đồ, mô hình và hệ thống cơ sở dữ liệu về quy hoạch ngay tại trụ sở cơ quan lập quy hoạch.

3. Tổ chức hội nghị và phát hành ấn phẩm

Việc tổ chức các buổi hội thảo, hội nghị phổ biến không chỉ giúp truyền đạt nội dung quy hoạch mà còn là dịp để giải đáp các thắc mắc của cộng đồng. Ngoài ra, các ấn phẩm như sách, át-lát, video giới thiệu cũng được khuyến khích phát hành rộng rãi.

Trích dẫn quy định pháp luật

Dưới đây là nội dung nguyên văn về các hình thức công bố quy hoạch được quy định tại khoản 2 Điều 5 Nghị định 37/2019/NĐ-CP:

"2. Công bố quy hoạch trên phương tiện thông tin đại chúng theo các hình thức:

a) Thông báo trên kênh, chương trình thời sự của đài phát thanh, truyền hình quốc gia đối với quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng hoặc đài phát thanh, truyền hình tỉnh đối với quy hoạch tỉnh về tóm tắt nội dung quyết định hoặc phê duyệt quy hoạch, danh mục dự án ưu tiên đầu tư trong thời kỳ quy hoạch;

b) Đăng tải tóm tắt nội dung quy hoạch ít nhất một lần trên trang nhất một tờ báo in hoặc trang chủ của báo điện tử trong thời gian ít nhất 30 ngày."

Việc tuân thủ nghiêm túc các quy định về công bố quy hoạch không chỉ là trách nhiệm pháp lý của các cơ quan nhà nước mà còn là nền tảng để huy động nguồn lực xã hội và hạn chế các tranh chấp, khiếu nại liên quan đến đất đai và xây dựng trong tương lai.