Ngày 20/09/2022, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 66/2022/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Ủy ban Dân tộc. Đây là văn bản pháp lý quan trọng, thay thế cho Nghị định 13/2017/NĐ-CP trước đây, nhằm kiện toàn bộ máy và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về công tác dân tộc trong tình hình mới.

Vị trí và chức năng của Ủy ban Dân tộc

Theo quy định tại Điều 1 Nghị định 66/2022/NĐ-CP, vị trí pháp lý của Ủy ban Dân tộc tiếp tục được khẳng định vững chắc:

Ủy ban Dân tộc là cơ quan ngang bộ của Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về công tác dân tộc trong phạm vi cả nước; quản lý nhà nước các dịch vụ công thuộc phạm vi quản lý của Ủy ban Dân tộc theo quy định của pháp luật.

Những thay đổi mang tính "tinh gọn" trong cơ cấu tổ chức

Điểm nhấn đáng chú ý nhất của Nghị định 66/2022/NĐ-CP chính là việc cắt giảm số lượng các đơn vị trực thuộc. Cụ thể, từ ngày 01/10/2022, cơ cấu tổ chức của Ủy ban Dân tộc sẽ giảm từ 18 đơn vị xuống còn 16 đơn vị.

Sự thay đổi này thể hiện rõ nét qua việc hợp nhất các Vụ Địa phương. Trước đây, Ủy ban Dân tộc có Vụ Địa phương I, II và III. Tuy nhiên, theo quy định mới tại Điều 3 Nghị định 66/2022/NĐ-CP, ba đơn vị này đã được thay thế bằng một đơn vị duy nhất là Vụ Công tác dân tộc địa phương. Đơn vị này sẽ có các bộ phận phụ trách địa bàn đóng trụ sở tại tỉnh Đắk Lắk và thành phố Cần Thơ để đảm bảo tính sâu sát với cơ sở.

Danh sách 16 đơn vị trực thuộc Ủy ban Dân tộc từ 01/10/2022

Cơ cấu tổ chức mới bao gồm các đơn vị giúp Bộ trưởng thực hiện chức năng quản lý nhà nước và các đơn vị sự nghiệp công lập:

Các đơn vị quản lý nhà nước (11 đơn vị):

• Vụ Kế hoạch - Tài chính;
• Vụ Tổ chức cán bộ;
• Vụ Pháp chế;
• Vụ Hợp tác quốc tế;
• Vụ Tổng hợp;
• Vụ Chính sách dân tộc;
• Vụ Tuyên truyền;
• Vụ Dân tộc thiểu số;
• Vụ Công tác dân tộc địa phương;
• Thanh tra;
• Văn phòng.

Các đơn vị sự nghiệp công lập (05 đơn vị):

• Học viện Dân tộc;
• Trung tâm Chuyển đổi số (được đổi tên từ Trung tâm Thông tin);
• Báo Dân tộc và Phát triển;
• Tạp chí Dân tộc;
• Nhà khách Dân tộc.

Việc đổi tên Trung tâm Thông tin thành Trung tâm Chuyển đổi số cho thấy sự quyết tâm của Ủy ban Dân tộc trong việc ứng dụng công nghệ thông tin, hiện đại hóa công tác quản lý và thực hiện các nhiệm vụ về chuyển đổi số quốc gia trong lĩnh vực dân tộc.

Nhiệm vụ và quyền hạn trong bối cảnh mới

Bên cạnh việc sắp xếp lại bộ máy, Nghị định 66/2022/NĐ-CP cũng quy định rõ 26 nhóm nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban Dân tộc. Trong đó, nhấn mạnh vai trò chủ trì sơ kết, tổng kết, đánh giá việc thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước liên quan đến công tác dân tộc.

Đặc biệt, Ủy ban Dân tộc có trách nhiệm trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ các chính sách đặc thù, chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, xã biên giới, xã an toàn khu.

Hiệu lực thi hành

Theo khoản 1 Điều 4 Nghị định 66/2022/NĐ-CP, văn bản này chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/10/2022. Các quy định trước đây trái với Nghị định này đều bãi bỏ.

Việc tinh gọn bộ máy theo hướng đa năng, đa lĩnh vực và giảm tầng nấc trung gian kỳ vọng sẽ giúp Ủy ban Dân tộc thực hiện tốt hơn nữa sứ mệnh chăm lo cho đời sống đồng bào các dân tộc, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong thời gian tới.