Sự ra đời của Luật Căn cước 2023 đã đánh dấu một bước ngoặt lớn trong công tác quản lý dân cư tại Việt Nam. Một trong những thay đổi tác động trực tiếp đến hàng triệu người dân chính là lộ trình chấm dứt sứ mệnh của Chứng minh nhân dân (CMND) - loại giấy tờ tùy thân gắn liền với nhiều thế hệ. Dưới đây là 2 lưu ý quan trọng mà bất kỳ ai đang sở hữu CMND cũng cần phải nắm vững để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của mình.

1. Chứng minh nhân dân chính thức hết giá trị sử dụng từ ngày 01/01/2025

Đây là thông tin quan trọng nhất mà người dân cần lưu tâm. Theo quy định tại khoản 2 Điều 46 Luật Căn cước 2023, lộ trình sử dụng CMND được quy định cụ thể như sau:

"Chứng minh nhân dân còn thời hạn sử dụng thì được sử dụng đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2024."

Như vậy, kể từ ngày 01/01/2025, tất cả các loại CMND (9 số và 12 số) sẽ chính thức bị "khai tử" và không còn giá trị pháp lý trong các giao dịch. Tuy nhiên, người dân không cần quá lo lắng về các giấy tờ khác đã cấp dựa trên thông tin CMND cũ. Luật cũng khẳng định các giấy tờ có giá trị pháp lý đã cấp mà sử dụng thông tin từ CMND vẫn giữ nguyên giá trị sử dụng; cơ quan nhà nước không được yêu cầu người dân thực hiện thủ tục thay đổi, điều chỉnh thông tin CMND trong các giấy tờ này.

Mọi thông tin về số CMND cũ, ngày cấp, nơi cấp sẽ được tích hợp và lưu trữ trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư theo quy định tại Điều 9 Luật Căn cước 2023. Điều này giúp việc tra cứu, đối soát thông tin khi thực hiện các thủ tục hành chính như sang tên sổ đỏ, cập nhật thông tin bảo hiểm xã hội, ngân hàng... trở nên thuận tiện hơn mà không cần các loại giấy xác nhận rườm rà.

2. CMND hết hạn trong nửa đầu năm 2024 vẫn được kéo dài thời hạn sử dụng

Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân trong giai đoạn chuyển tiếp và tránh việc phải đổi thẻ nhiều lần, Luật Căn cước 2023 đã đưa ra một quy định mang tính nhân văn tại khoản 3 Điều 46:

"Thẻ căn cước công dân, chứng minh nhân dân hết hạn sử dụng từ ngày 15 tháng 01 năm 2024 đến trước ngày 30 tháng 6 năm 2024 thì tiếp tục có giá trị sử dụng đến hết ngày 30 tháng 6 năm 2024."

Quy định này giúp những người có CMND hết hạn trong khoảng thời gian trên không phải vội vàng đi làm lại thẻ ngay lập tức mà có thể chờ đến khi Luật mới có hiệu lực (từ 01/07/2024) để đổi sang mẫu thẻ Căn cước mới với nhiều tính năng ưu việt hơn. Đây là nỗ lực của cơ quan lập pháp trong việc giảm thiểu phiền hà và chi phí cho người dân.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Dù CMND vẫn còn giá trị đến hết năm 2024, người dân được khuyến khích chủ động sắp xếp thời gian để thực hiện thủ tục cấp đổi sang thẻ Căn cước sớm. Việc sở hữu thẻ Căn cước mới không chỉ giúp đảm bảo tính ổn định trong các giao dịch sau ngày 01/01/2025 mà còn cho phép người dân tiếp cận với các dịch vụ công trực tuyến, tích hợp thông tin thẻ bảo hiểm y tế, giấy phép lái xe... một cách dễ dàng thông qua ứng dụng định danh điện tử VNeID.

Việc cập nhật thông tin chính xác trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư là quyền lợi và trách nhiệm của mỗi công dân, góp phần xây dựng một hệ thống quản lý hành chính hiện đại, minh bạch và hiệu quả.