Chính phủ vừa ban hành và chính thức cho áp dụng Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế 2025. Với hiệu lực thi hành bắt đầu từ ngày 01/07/2026, nghị định này mang đến những cải cách sâu rộng, siết chặt kỷ cương quản lý thuế nhưng đồng thời cũng mở ra cơ chế minh bạch, bảo vệ quyền lợi tối đa cho người nộp thuế tuân thủ tốt.

Tiêu điểm nóng: 5 trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế

Một trong những nội dung nhận được sự quan tâm lớn nhất của dư luận xã hội trong Nghị định 252/2026/NĐ-CP chính là quy định chi tiết về các trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế. Để tránh việc áp dụng tràn lan gây ảnh hưởng đến hoạt động đi lại, giao thương của người dân, Chính phủ đã phân định rõ ràng các ngưỡng nợ thuế và thời gian nợ cụ thể đối với từng nhóm đối tượng:

• Cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh: Bị tạm hoãn xuất cảnh khi thuộc trường hợp bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế, có số tiền thuế nợ từ 50 triệu đồng trở lên và số tiền nợ này đã quá thời hạn nộp theo quy định từ 120 ngày trở lên.
• Chủ sở hữu hưởng lợi và người đại diện pháp luật của doanh nghiệp: Đối với cá nhân là chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp (theo quy định của Luật Doanh nghiệp), người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã đang bị cưỡng chế thuế, ngưỡng nợ áp dụng là từ 500 triệu đồng trở lên và đã quá hạn từ 120 ngày trở lên.
• Trường hợp bỏ trốn, không hoạt động tại địa chỉ đăng ký: Cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, chủ sở hữu hưởng lợi hoặc người đại diện pháp luật của tổ chức kinh tế đã bị cơ quan thuế ban hành thông báo không hoạt động tại địa chỉ đăng ký. Sau 120 ngày kể từ ngày thông báo mà không thực hiện thủ tục khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế thì sẽ bị áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh.
• Người nước ngoài: Cá nhân là người nước ngoài có số tiền thuế nợ quá thời hạn nộp theo quy định mà chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế trước khi xuất cảnh.
• Người Việt Nam định cư hoặc xuất cảnh định cư ở nước ngoài: Cá nhân xuất cảnh để định cư ở nước ngoài hoặc người Việt Nam định cư ở nước ngoài trước khi xuất cảnh từ Việt Nam còn nợ thuế quá thời hạn quy định.

Cơ chế nhân văn: Phải thông báo trước 30 ngày trước khi hoãn xuất cảnh

Để giải quyết triệt để những vướng mắc thực tế trước đây khi nhiều người nộp thuế "bất ngờ" bị chặn lại tại sân bay do nợ các khoản thuế nhỏ hoặc chưa nhận được thông báo, Nghị định 252/2026/NĐ-CP đã bổ sung một quy trình cực kỳ chặt chẽ và nhân văn.

Cụ thể, đối với các trường hợp cá nhân kinh doanh, chủ doanh nghiệp nợ thuế vượt ngưỡng quy định, trước thời điểm chính thức thông báo tạm hoãn xuất cảnh 30 ngày, cơ quan quản lý thuế bắt buộc phải gửi thông báo cảnh báo trước đến tài khoản giao dịch thuế điện tử của người nộp thuế, đồng thời công khai thông báo này trên trang thông tin điện tử của ngành Thuế. Quy định này giúp người nộp thuế có khoảng thời gian đệm hợp lý để chủ động hoàn thành nghĩa vụ tài chính, tránh các thiệt hại không đáng có về lịch trình di chuyển.

Chỉ khi hết thời hạn 30 ngày cảnh báo mà người nộp thuế vẫn chây ỳ, không hoàn thành nghĩa vụ, cơ quan thuế mới chính thức gửi thông báo áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh sang cơ quan quản lý xuất nhập cảnh để thực hiện ngay trong ngày.

Quản lý thuế nghiêm ngặt trên môi trường số và thương mại điện tử

Bên cạnh câu chuyện xuất nhập cảnh, Nghị định 252/2026/NĐ-CP cũng dành một phần dung lượng lớn để hướng dẫn các biện pháp tổ chức thi hành Luật Quản lý thuế 2025 đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử (TMĐT) và nền tảng số. Đây là bước đi tất yếu trong bối cảnh nền kinh tế số bùng nổ mạnh mẽ.

Nghị định quy định rõ phạm vi trách nhiệm, cách thức khấu trừ, khai thay và nộp thay thuế của các chủ quản sàn TMĐT có chức năng đặt hàng và thanh toán trực tuyến. Đồng thời, xác định rõ quyền và nghĩa vụ của các hộ, cá nhân trực tiếp kinh doanh trên các nền tảng này. Việc vận hành Hệ thống thông tin quản lý thuế thông minh, kết nối và chia sẻ dữ liệu tự động giữa người nộp thuế và cơ quan thuế sẽ giúp tối ưu hóa quy trình, giảm thiểu tối đa các thủ tục hành chính rườm rà.

Công khai thông tin người nộp thuế chây ỳ: Biện pháp răn đe mạnh mẽ

Theo Điều 4 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, cơ quan quản lý thuế được quyền công khai rộng rãi thông tin của người nộp thuế trong các trường hợp vi phạm nghiêm trọng như: trốn thuế, chây ỳ không nộp tiền thuế nợ quá 90 ngày kể từ ngày hết hạn, không thực hiện các yêu cầu hợp pháp của cơ quan thuế, hoặc ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế. Hình thức công khai, thẩm quyền và quy trình đính chính thông tin cũng được quy định chặt chẽ nhằm đảm bảo tính chính xác, khách quan và bảo vệ uy tín hợp pháp của người nộp thuế.

Tóm lại, việc triển khai Nghị định 252/2026/NĐ-CP đồng bộ với Luật Quản lý thuế 2025 kể từ ngày 01/07/2026 hứa hẹn sẽ tạo ra một môi trường kinh doanh lành mạnh, bình đẳng, thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia và nâng cao ý thức thượng tôn pháp luật của mọi chủ thể trong nền kinh tế.