Ngày 12/05/2020, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị quyết 67/NQ-CP năm 2020 về việc phê duyệt Nhiệm vụ lập Quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Quy hoạch 2017 và Luật Đất đai 2013, tạo nền tảng cho việc quản lý tài nguyên đất đai bền vững và hiệu quả trong tương lai.

Phạm vi và mục tiêu chiến lược của Quy hoạch sử dụng đất quốc gia

Theo nội dung được phê duyệt, Quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021 - 2030 và kế hoạch sử dụng đất 05 năm (2021 - 2025) sẽ được triển khai trên phạm vi toàn bộ diện tích đất tự nhiên của cả nước. Mục tiêu cốt lõi là đảm bảo sự thống nhất, đồng bộ giữa quy hoạch sử dụng đất với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và bảo vệ môi trường.

Việc lập quy hoạch lần này không chỉ dừng lại ở việc phân bổ diện tích mà còn phải giải quyết bài toán liên kết vùng, đảm bảo tính đặc thù của từng địa phương nhưng vẫn nằm trong chỉnh thể thống nhất của quốc gia. Đặc biệt, quy hoạch phải ưu tiên quỹ đất cho các công trình hạ tầng trọng điểm, các khu công nghiệp, khu kinh tế và bảo vệ nghiêm ngặt diện tích đất trồng lúa, đất rừng phòng hộ, rừng đặc dụng.

Những nguyên tắc vàng trong việc lập quy hoạch

Chính phủ nhấn mạnh việc lập quy hoạch phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc được quy định tại Điều 4 Luật Quy hoạch 2017. Cụ thể:

• Tính thống nhất: Quy hoạch sử dụng đất quốc gia là quy hoạch cấp cao nhất, làm căn cứ để các quy hoạch ngành, quy hoạch vùng và quy hoạch tỉnh điều chỉnh nội dung phân bổ đất đai cho phù hợp.
• Sử dụng tiết kiệm, hiệu quả: Trong bối cảnh quỹ đất có hạn, việc sử dụng đất phải được tính toán kỹ lưỡng để mang lại giá trị kinh tế cao nhất mà vẫn đảm bảo an ninh lương thực và cân bằng sinh thái.
• Tầm nhìn dài hạn: Quy hoạch không chỉ giải quyết các vấn đề trước mắt trong giai đoạn 2021 - 2030 mà còn phải định hướng không gian phát triển đến năm 2050, thích ứng với biến đổi khí hậu và xu thế phát triển xanh.

Thời hạn thực hiện và sự tham gia của các chuyên gia

Về tiến độ, Chính phủ quy định thời hạn lập Quy hoạch không quá 30 tháng kể từ ngày nhiệm vụ lập Quy hoạch được phê duyệt. Đây là một thách thức lớn đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng các Bộ, ngành liên quan.

Để đảm bảo tính khoa học và khách quan, quá trình lập quy hoạch cho phép tuyển chọn các chuyên gia tư vấn hàng đầu trong và ngoài nước. Điều này giúp Việt Nam tiếp cận được những mô hình quản lý đất đai tiên tiến trên thế giới, đồng thời áp dụng linh hoạt vào điều kiện thực tiễn của đất nước.

"Nội dung phân bổ và sử dụng đất trong quy hoạch ngành quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh phải phù hợp với quy hoạch sử dụng đất quốc gia đã được cấp có thẩm quyền quyết định hoặc phê duyệt."

Góc nhìn pháp lý: Đất trong quy hoạch có được phép giao dịch?

Một vấn đề được nhiều người dân quan tâm là quyền lợi của người sử dụng đất khi nằm trong khu vực quy hoạch. Theo quy định tại Điều 49 Luật Đất đai 2013, trường hợp quy hoạch sử dụng đất đã được công bố mà chưa có kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện thì người sử dụng đất vẫn được tiếp tục sử dụng và thực hiện các quyền của người sử dụng đất theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, khi đã có kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện thì người sử dụng đất trong khu vực phải chuyển mục đích sử dụng đất và thu hồi đất theo kế hoạch được tiếp tục thực hiện các quyền của mình nhưng không được xây dựng mới nhà ở, công trình, trồng cây lâu năm; nếu có nhu cầu cải tạo, sửa chữa nhà ở, công trình hiện có thì phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép.

Việc phê duyệt nhiệm vụ lập Quy hoạch sử dụng đất quốc gia lần này là minh chứng cho quyết tâm của Chính phủ trong việc minh bạch hóa thông tin đất đai, tạo hành lang pháp lý vững chắc cho các hoạt động đầu tư và phát triển kinh tế xã hội trong thập kỷ tới.