Trong bối cảnh các quy định về môi trường ngày càng được siết chặt, việc nhận diện và quản lý đúng cách các loại chất thải phát sinh từ hoạt động sản xuất là bài toán sống còn của doanh nghiệp. Một trong những khái niệm quan trọng nhưng thường gây nhầm lẫn chính là chất thải rắn công nghiệp thông thường. Vậy loại chất thải này được định nghĩa ra sao và doanh nghiệp cần lưu ý gì để không vi phạm pháp luật?

1. Chất thải rắn công nghiệp thông thường là gì?

Mặc dù thuật ngữ này xuất hiện phổ biến, nhưng để hiểu chính xác, chúng ta cần căn cứ vào khái niệm bao quát hơn về chất thải công nghiệp. Theo quy định tại khoản 12 Điều 3 Nghị định 08/2022/NĐ-CP:

“Chất thải công nghiệp là chất thải phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, trong đó bao gồm chất thải nguy hại, chất thải công nghiệp phải kiểm soát và chất thải rắn công nghiệp thông thường.”

Như vậy, có thể hiểu đơn giản: Chất thải rắn công nghiệp thông thường là những phế phẩm dạng rắn phát sinh từ quá trình sản xuất nhưng không mang đặc tính nguy hại (như dễ cháy, nổ, ăn mòn, độc hại) và không thuộc danh mục phải kiểm soát đặc biệt.

2. Phân loại chất thải theo Luật Bảo vệ môi trường 2020

Việc phân loại đúng ngay từ nguồn không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí xử lý mà còn là nghĩa vụ bắt buộc. Khoản 1 Điều 81 Luật Bảo vệ môi trường 2020 chia loại chất thải này thành 03 nhóm chính:

• Nhóm tái sử dụng/tái chế: Các loại phế liệu có thể quay vòng làm nguyên liệu sản xuất (như sắt vụn, nhựa sạch, giấy carton).
• Nhóm sử dụng trong xây dựng: Các chất thải đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật để làm vật liệu xây dựng hoặc san lấp mặt bằng.
• Nhóm phải xử lý: Những loại không thể tái chế và bắt buộc phải đưa đến các cơ sở xử lý chuyên dụng.

3. Hệ thống mã chất thải mới nhất doanh nghiệp cần biết

Để thống nhất quản lý trên toàn quốc, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã ban hành danh mục mã số cho từng loại chất thải. Hiện nay, các mã này được quy định chi tiết tại Mục C Phụ lục III kèm theo Thông tư 02/2022/TT-BTNMT. Việc áp sai mã chất thải trong hồ sơ môi trường có thể dẫn đến những rắc rối pháp lý không đáng có khi cơ quan chức năng thanh tra.

4. Trách nhiệm của các bên liên quan: Không chỉ là thu gom

Đối với chủ nguồn thải (Doanh nghiệp sản xuất)

Theo Điều 66 Nghị định 08/2022/NĐ-CP, doanh nghiệp phải có khu vực lưu giữ phù hợp, đảm bảo không rò rỉ ra môi trường. Đặc biệt, khi chuyển giao chất thải cho đơn vị xử lý, bắt buộc phải sử dụng Biên bản bàn giao theo mẫu quy định.

Đối với đơn vị vận chuyển

Trách nhiệm của đơn vị thu gom được quy định tại Điều 67 Nghị định 08/2022/NĐ-CP và Điều 34 Thông tư 02/2022/TT-BTNMT. Các phương tiện vận chuyển phải dán dòng chữ “VẬN CHUYỂN CHẤT THẢI” với kích thước tối thiểu 15cm, kèm thông tin liên hệ rõ ràng.

Việc nắm vững các quy định về chất thải rắn công nghiệp thông thường không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn góp phần xây dựng hình ảnh doanh nghiệp xanh, bền vững trong mắt đối tác và cộng đồng.