Phát triển điện gió ngoài khơi đang trở thành một trong những mũi nhọn chiến lược trong chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam. Tuy nhiên, việc cấp phép giao khu vực biển để thực hiện các hoạt động đo đạc, khảo sát địa chất, hải văn đòi hỏi sự chặt chẽ nhằm tránh tình trạng chồng lấp, lãng phí tài nguyên biển. Vậy theo quy định pháp luật hiện hành, một dự án điện gió ngoài khơi được phép giao cho bao nhiêu đơn vị khảo sát và quy trình xử lý ra sao khi có nhiều nhà đầu tư cùng nộp hồ sơ?

1. Một dự án điện gió ngoài khơi được giao cho bao nhiêu đơn vị khảo sát?

Thực tiễn phát triển các dự án năng lượng tái tạo trên biển cho thấy, công tác khảo sát đòi hỏi nguồn lực tài chính lớn, thời gian kéo dài và sử dụng diện tích mặt biển đáng kể. Nhằm đảm bảo tính tập trung, tránh lãng phí kinh phí khảo sát trùng lặp cũng như bảo đảm an ninh, an toàn hàng hải, pháp luật Việt Nam đã ban hành cơ chế quản lý rất cụ thể.

Căn cứ quy định tại khoản 2 Điều 13 Nghị định 272/2026/NĐ-CP, đối với mỗi dự án điện gió ngoài khơi bán điện lên hệ thống điện quốc gia thuộc quy hoạch phát triển điện lực và dự kiến vận hành trong giai đoạn 2025 - 2030 hoặc giai đoạn 2031 - 2035, cơ quan nhà nước có thẩm quyền chỉ giao cho 01 đơn vị khảo sát duy nhất để triển khai công việc.

Quy định nguyên tắc độc quyền khảo sát này áp dụng bắt buộc khi dự án thỏa mãn đồng thời ba điều kiện trọng yếu cấu thành:

• Mục đích vận hành: Dự án được đầu tư nhằm phát điện thương mại và bán điện trực tiếp hoặc gián tiếp lên hệ thống điện quốc gia.
• Cơ sở pháp lý quy hoạch: Dự án đã được đưa vào danh mục thuộc Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia hoặc kế hoạch thực hiện quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
• Lộ trình tiến độ: Thời điểm dự kiến đưa dự án vào vận hành thương mại nằm trong các mốc thời gian chiến lược là giai đoạn 2025 - 2030 hoặc giai đoạn 2031 - 2035.

Đối với các đề xuất khảo sát dự án điện gió ngoài khơi nằm ngoài phạm vi nêu trên (ví dụ: dự án phát điện xuất khẩu trực tiếp không đấu nối lưới điện quốc gia hoặc dự án phục vụ sản xuất hydro xanh), việc giao khu vực biển khảo sát không áp dụng quy tắc đơn nhất này mà phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật về giao khu vực biển, pháp luật về tài nguyên, môi trường biển và hải đảo cùng các quy định pháp luật chuyên ngành khác có liên quan.

2. Nguyên tắc giải quyết khi có nhiều đơn vị cùng đề xuất khảo sát một dự án

Trong bối cảnh điện gió ngoài khơi thu hút sự chú ý đặc biệt từ cả doanh nghiệp trong nước lẫn các tập đoàn năng lượng quốc tế, tình trạng nhiều nhà đầu tư cùng nhắm đến một tọa độ tiềm năng và gửi đề xuất khảo sát trùng tên dự án là điều không thể tránh khỏi. Để giải quyết bài toán này minh bạch và công bằng, khoản 3 Điều 13 Nghị định 272/2026/NĐ-CP đã đề ra quy trình xử lý phân luồng theo nguyên tắc thời gian và hiện trạng cấp phép:

• Trường hợp 1 - Chưa giao khu vực biển: Nếu có nhiều hồ sơ trùng tên dự án trong quy hoạch phát triển điện lực cùng gửi về, cơ quan có thẩm quyền sẽ ưu tiên tiếp nhận, xem xét và giải quyết đối với hồ sơ của đơn vị khảo sát nộp trước (xác định căn cứ theo ngày, giờ ghi trên Giấy tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả) với điều kiện hồ sơ đó bảo đảm đầy đủ và hợp lệ.
• Trường hợp 2 - Đã giao khu vực biển: Trường hợp dự án trùng tên trong quy hoạch đã được Bộ Nông nghiệp và Môi trường chính thức giao khu vực biển cho một đơn vị khác khảo sát trước đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ ra văn bản thông báo chính thức trả lời đơn vị nộp sau về việc không giao khu vực biển.

Cơ chế này khẳng định rõ nguyên tắc "nộp trước - xem xét trước", đồng thời triệt tiêu hoàn toàn khả năng hai hay nhiều đơn vị độc lập cùng được cấp phép khảo sát song song trên cùng một tọa độ dự án điện gió ngoài khơi.

3. Điều kiện khung năng lực đối với đơn vị đăng ký khảo sát điện gió ngoài khơi

Khảo sát điện gió ngoài khơi là hoạt động phức tạp, đòi hỏi chi phí đầu tư vô cùng đắt đỏ và tính chuẩn xác cao về mặt kỹ thuật. Do đó, không phải tổ chức nào cũng có thể tham gia đăng ký. Căn cứ khoản 1 Điều 5 Nghị định 272/2026/NĐ-CP, đơn vị xin giao khu vực biển khảo sát phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn định lượng và định tính sau:

Yêu cầu về năng lực tài chính tối thiểu

Đơn vị khảo sát phải sở hữu vốn chủ sở hữu đạt mức tối thiểu 01 tỷ đồng cho mỗi 01 MW công suất điện gió ngoài khơi đề xuất khảo sát. Nếu doanh nghiệp đăng ký thực hiện khảo sát đồng thời nhiều dự án thì quy mô vốn chủ sở hữu bắt buộc phải nâng lên tương ứng với tổng công suất (tính theo MW) của toàn bộ các dự án đó.

Yêu cầu về năng lực kỹ thuật và thủ tục theo Nghị định 58/2025/NĐ-CP

Bên cạnh yêu cầu về tài chính, đơn vị khảo sát còn phải thỏa mãn các tiêu chí được quy định tại khoản 1 Điều 26 Nghị định 58/2025/NĐ-CP, bao gồm:

• Xây dựng đề án khảo sát chi tiết, có tính khả thi cao, làm rõ phương pháp luận, trang thiết bị đo đạc hải văn, địa chất và mốc tiến độ cụ thể.
• Khu vực biển đề xuất và quy mô công suất dự kiến phải nằm trong Quy hoạch phát triển điện lực hoặc Kế hoạch thực hiện quy hoạch được phê duyệt.
• Cam kết ưu tiên chuỗi cung ứng nội địa: Sử dụng tối đa nguồn nhân lực, vật tư, hàng hóa và dịch vụ kỹ thuật do các nhà cung cấp tại Việt Nam đảm nhận trên cơ sở cạnh tranh bình đẳng về chất lượng và giá thành.
• Có ý kiến đồng thuận bằng văn bản của các cơ quan quản lý mở rộng gồm Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Công Thương và Bộ Ngoại giao. Nếu chưa đạt được sự nhất trí hoàn toàn, cơ quan thẩm định phải tổ chức cuộc họp liên bộ để thống nhất phương án chọn đơn vị và giao khu vực biển.
• Cam kết tuyệt đối tuân thủ các chuẩn mực bảo vệ môi trường biển, hệ sinh thái sinh vật biển và quy định an ninh quốc phòng.

Cam kết về chi phí đầu tư khảo sát

Đơn vị khảo sát phải có văn bản cam kết tự chịu mọi rủi ro tài chính và không yêu cầu Nhà nước hoàn trả kinh phí khảo sát trong bất kỳ trường hợp nào (dù dự án có được triển khai đầu tư tiếp hay không). Ngoại lệ duy nhất dành cho trường hợp đơn vị khảo sát là doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ được cấp có thẩm quyền trực tiếp giao nhiệm vụ.

4. Các loại tài liệu hợp lệ để chứng minh năng lực tài chính

Để chứng minh đủ điều kiện năng lực tài chính khi nộp hồ sơ xin giao khu vực biển, theo khoản 3 Điều 5 Nghị định 272/2026/NĐ-CP, đơn vị khảo sát bắt buộc phải đính kèm ít nhất một trong các bản sao tài liệu chứng minh pháp lý sau:

1. Báo cáo tài chính đã được kiểm toán: Báo cáo tài chính của 02 năm gần nhất tính đến thời điểm nộp hồ sơ, được thực hiện bởi đơn vị kiểm toán độc lập hợp pháp.
2. Thư cam kết bảo lãnh / hỗ trợ tài chính: Văn bản cam kết hỗ trợ nguồn lực tài chính chính thức từ công ty mẹ (đối với trường hợp đơn vị khảo sát là công ty con).
3. Các tài liệu chứng minh giá trị tương đương: Giấy xác nhận số dư tài khoản ngân hàng, cam kết cấp tín dụng của tổ chức tài chính hoặc các văn bản chứng minh quyền sở hữu tài sản hợp pháp khác.

Toàn bộ hồ sơ nêu trên phải được gửi đến cơ quan tiếp nhận hồ sơ giao khu vực biển theo quy định của pháp luật về tài nguyên, môi trường biển và hải đảo để tiến hành thẩm định theo đúng trình tự thủ tục hành chính hiện hành.

Để tra cứu chuyên sâu các quy định liên quan đến quy hoạch năng lượng và quản lý tài nguyên biển, Quý khách hàng có thể tham khảo trực tiếp toàn văn Nghị định 272/2026/NĐ-CP và Nghị định 58/2025/NĐ-CP trên hệ thống hethongphapluat.