Quy định mới về việc kéo dài thời gian giải ngân vốn đầu tư công

Trong bối cảnh nền kinh tế đang cần những cú hích mạnh mẽ từ đầu tư công, việc đảm bảo tiến độ giải ngân vốn là nhiệm vụ trọng tâm của các Bộ, ngành và địa phương. Tuy nhiên, thực tế triển khai dự án thường gặp nhiều vướng mắc khách quan dẫn đến việc không thể hoàn thành giải ngân trong năm kế hoạch. Để tháo gỡ nút thắt này, Nghị định 40/2020/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 06/04/2020) đã đưa ra những hướng dẫn chi tiết thi hành Luật Đầu tư công 2019.

Cụ thể, tại Điều 48 Nghị định 40/2020/NĐ-CP, Chính phủ đã quy định rõ thẩm quyền và các trường hợp cụ thể được phép kéo dài thời gian thực hiện và giải ngân vốn kế hoạch đầu tư công hằng năm nhưng không quá ngày 31/12 năm sau.

7 trường hợp được phép kéo dài thời gian giải ngân vốn

Theo quy định, Thủ tướng Chính phủ (đối với vốn ngân sách Trung ương) và Hội đồng nhân dân cấp tỉnh (đối với vốn ngân sách địa phương) sẽ xem xét quyết định cho phép kéo dài thời gian giải ngân trong 7 nhóm trường hợp sau:

• Dự án quan trọng quốc gia: Đây là những dự án có quy mô lớn, tầm ảnh hưởng sâu rộng đến kinh tế - xã hội, đòi hỏi quy trình kỹ thuật và quản lý phức tạp.
• Dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng: Đây thường là khâu khó khăn nhất, dễ phát sinh khiếu nại hoặc vướng mắc về đơn giá, quỹ đất tái định cư.
• Dự án hoàn thành trong năm kế hoạch: Các dự án đã được bố trí vốn để đưa vào sử dụng trong năm nhưng vì lý do nào đó chưa giải ngân hết và không được bố trí vốn cho năm sau.
• Dự án từ nguồn tăng thu, tiết kiệm chi: Các dự án được bổ sung vốn từ nguồn dự phòng, kết dư ngân sách hằng năm nhưng chưa kịp giải ngân hết.
• Ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh: Các trường hợp bất khả kháng, nguyên nhân khách quan không thể lường trước mặc dù đã áp dụng mọi biện pháp khắc phục.
• Dự án tại nước ngoài: Các dự án của cơ quan đại diện và cơ quan khác của Việt Nam ở nước ngoài có đặc thù riêng về địa lý và quy định sở tại.
• Trường hợp duy nhất: Bộ, cơ quan Trung ương hoặc địa phương chỉ có duy nhất 01 dự án trong năm kế hoạch hoặc không thể thực hiện điều chỉnh kế hoạch vốn.

Trích dẫn nguyên văn quy định pháp luật

Để quý độc giả tiện theo dõi, dưới đây là nội dung chi tiết tại khoản 1 Điều 48 Nghị định 40/2020/NĐ-CP:

"1. Thủ tướng Chính phủ quyết định đối với vốn ngân sách trung ương, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định đối với vốn ngân sách địa phương cho phép kéo dài thời gian thực hiện và giải ngân vốn kế hoạch đầu tư công hằng năm nhưng không quá ngày 31 tháng 12 năm sau trong các trường hợp sau: a) Dự án quan trọng quốc gia; b) Dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng; c) Dự án được bố trí kế hoạch vốn để hoàn thành, đưa vào sử dụng trong năm kế hoạch nhưng không được bố trí vốn kế hoạch năm sau; d) Dự án được bổ sung kế hoạch đầu tư từ nguồn tăng thu, tiết kiệm chi, kết dư ngân sách nhà nước, dự phòng ngân sách nhà nước hằng năm nhưng chưa được cấp có thẩm quyền cho phép giải ngân vào năm sau; đ) Dự án bị ảnh hưởng tiến độ do thiên tai, thảm họa, dịch bệnh, nguyên nhân khách quan không thể lường trước được và không thể khắc phục được mặc dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết và khả năng cho phép; e) Dự án cơ quan đại diện và cơ quan khác của Việt Nam ở nước ngoài; g) Bộ, cơ quan trung ương và địa phương chỉ có duy nhất 01 dự án trong năm kế hoạch hoặc không thể thực hiện điều chỉnh kế hoạch."

Lời khuyên cho các chủ đầu tư

Mặc dù pháp luật đã mở ra cơ chế 'đặc cách' cho một số trường hợp, tuy nhiên các chủ đầu tư và đơn vị thi công cần chủ động rà soát, đẩy nhanh tiến độ ngay từ đầu năm. Việc kéo dài thời gian giải ngân chỉ nên là phương án cuối cùng khi đã nỗ lực hết khả năng nhưng vẫn gặp vướng mắc khách quan. Đồng thời, hồ sơ đề nghị kéo dài thời gian cần được chuẩn bị chặt chẽ, minh chứng rõ ràng các nguyên nhân để được cấp có thẩm quyền phê duyệt kịp thời.