Nâng chuẩn trình độ giáo viên - Yêu cầu tất yếu từ thực tiễn

Trong bối cảnh đổi mới chương trình giáo dục phổ thông, việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên là yếu tố then chốt. Thực tế cho thấy, trình độ trung cấp sư phạm trước đây đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử trong việc giải quyết tình trạng thiếu hụt giáo viên. Tuy nhiên, để đáp ứng những yêu cầu khắt khe hơn về phương pháp giảng dạy và kiến thức chuyên môn hiện đại, việc nâng chuẩn trình độ là điều không thể trì hoãn.

Chi tiết quy định mới về trình độ chuẩn theo Luật Giáo dục 2019

Theo quy định tại Điều 72 Luật Giáo dục 2019 (có hiệu lực từ 01/7/2020), trình độ chuẩn được đào tạo của nhà giáo đã có những thay đổi mang tính đột phá so với các quy định trước đây. Cụ thể:

Điều 72. Trình độ chuẩn được đào tạo của nhà giáo
1. Trình độ chuẩn được đào tạo của nhà giáo được quy định như sau:
a) Có bằng tốt nghiệp cao đẳng sư phạm trở lên đối với giáo viên mầm non;
b) Có bằng cử nhân thuộc ngành đào tạo giáo viên trở lên đối với giáo viên tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông.
Trường hợp môn học chưa đủ giáo viên có bằng cử nhân thuộc ngành đào tạo giáo viên thì phải có bằng cử nhân chuyên ngành phù hợp và có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm;
c) Có bằng thạc sĩ đối với nhà giáo giảng dạy trình độ đại học; có bằng tiến sĩ đối với nhà giáo giảng dạy, hướng dẫn luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ;
d) Trình độ chuẩn được đào tạo của nhà giáo giảng dạy trong cơ sở giáo dục nghề nghiệp thực hiện theo quy định của Luật Giáo dục nghề nghiệp.

Như vậy, kể từ thời điểm luật có hiệu lực, giáo viên mầm non tối thiểu phải có bằng cao đẳng sư phạm, trong khi giáo viên các cấp học khác phải đạt trình độ cử nhân. Điều này đồng nghĩa với việc bằng trung cấp sư phạm sẽ không còn đủ điều kiện để tuyển dụng mới vào các vị trí giảng dạy trong hệ thống giáo dục quốc dân.

Dự thảo sửa đổi Thông tư 06/2018/TT-BGDĐT: "Khai tử" chỉ tiêu trung cấp sư phạm?

Để đồng bộ hóa các văn bản dưới luật với tinh thần của Luật Giáo dục 2019, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến cho dự thảo sửa đổi Thông tư 06/2018/TT-BGDĐT về việc xác định chỉ tiêu tuyển sinh.

Theo dự thảo này, tên gọi của quy định sẽ được điều chỉnh thành: "Quy định về việc xác định chỉ tiêu tuyển sinh trình độ cao đẳng ngành giáo dục mầm non; trình độ đại học, thạc sĩ, tiến sĩ". Điểm mấu chốt là cụm từ "trình độ trung cấp" đã hoàn toàn bị loại bỏ khỏi phạm vi xác định chỉ tiêu tuyển sinh các ngành đào tạo giáo viên.

Sự thay đổi này là tín hiệu rõ ràng nhất cho thấy hệ trung cấp sư phạm đang chuẩn bị bước vào giai đoạn "xóa sổ" trong công tác tuyển sinh. Các cơ sở đào tạo sẽ phải chuyển hướng hoặc nâng cấp năng lực để đào tạo ở các bậc học cao hơn nếu muốn tiếp tục duy trì khối ngành sư phạm.

Lộ trình thực hiện và những lưu ý cho người học

Mặc dù quy định mới đặt ra tiêu chuẩn cao hơn, nhưng Chính phủ cũng sẽ có những lộ trình cụ thể để đảm bảo quyền lợi cho đội ngũ giáo viên hiện hữu chưa đạt chuẩn. Việc nâng chuẩn sẽ được thực hiện theo từng giai đoạn, tạo điều kiện cho giáo viên tham gia các khóa đào tạo liên thông, bồi dưỡng để hoàn thiện văn bằng.

Đối với các thí sinh đang có ý định theo đuổi ngành sư phạm trong năm 2020, cần đặc biệt lưu ý đến sự thay đổi này để lựa chọn bậc học phù hợp. Việc đăng ký vào các hệ trung cấp sư phạm tại thời điểm này có thể dẫn đến rủi ro về cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp, khi mà các quy định mới đã chính thức được áp dụng.

Kết luận lại, việc dừng tuyển sinh và đào tạo hệ trung cấp sư phạm là một bước đi tất yếu để nâng tầm vị thế của nhà giáo và chất lượng giáo dục nước nhà. Dù có thể gây ra những khó khăn nhất định trong giai đoạn chuyển giao, nhưng đây là sự đầu tư cần thiết cho tương lai của các thế hệ học sinh Việt Nam.