Bước ngoặt mới trong tiến trình số hóa ngành đo đạc và bản đồ năm 2026

Hoạt động đo đạc và bản đồ từ lâu đã được coi là "xương sống" của công tác quản lý đất đai, quy hoạch đô thị và phát triển hạ tầng bền vững. Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, Chính phủ đã ban hành Nghị định 39/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ đầu năm 2026), mang đến những thay đổi mang tính đột phá trong quy trình cấp phép. Quy định này chính thức sửa đổi, bổ sung Điều 32 Nghị định 27/2019/NĐ-CP, tạo ra một hành lang pháp lý thông thoáng, minh bạch và hiện đại hơn cho các tổ chức, doanh nghiệp.

Hồ sơ cấp phép cho tổ chức trong nước: Tối giản hóa nhờ công nghệ

Theo quy định chi tiết tại Điều 1 Nghị định 39/2026/NĐ-CP, hồ sơ dành cho các tổ chức trong nước đã được chuẩn hóa theo hướng ưu tiên bản sao điện tử. Điều này không chỉ giảm bớt gánh nặng về thủ tục giấy tờ mà còn giúp cơ quan quản lý dễ dàng xác thực thông tin. Cụ thể, một bộ hồ sơ hoàn chỉnh năm 2026 bao gồm:

• Đơn đề nghị cấp giấy phép: Phải thực hiện theo đúng Mẫu số 04 tại Phụ lục IA ban hành kèm theo Nghị định mới.
• Hồ sơ nhân sự chuyên trách: Bao gồm văn bằng chuyên môn của người phụ trách kỹ thuật (hoặc chứng chỉ hành nghề đo đạc bản đồ hạng I) và danh sách nhân viên kỹ thuật. Một điểm lưu ý quan trọng là tổ chức phải có ít nhất 01 nhân viên kỹ thuật có thâm niên từ 05 năm trở lên trong lĩnh vực đăng ký.
• Năng lực thiết bị và công nghệ: Doanh nghiệp cần cung cấp hóa đơn, hợp đồng thuê hoặc giấy tờ chứng minh quyền sở hữu các thiết bị đo đạc, phần mềm chuyên dụng. Tất cả thiết bị phải có giấy kiểm định/hiệu chuẩn còn giá trị sử dụng.

"Điểm mới đáng chú ý nhất là trường hợp các văn bằng, chứng chỉ đã được cập nhật trên cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và được kết nối liên thông, doanh nghiệp sẽ được miễn nộp bản sao các giấy tờ này."

Đây là một bước tiến lớn trong cải cách hành chính, giúp loại bỏ tình trạng yêu cầu nộp lại những thông tin mà Nhà nước đã quản lý.

Nhà thầu nước ngoài: Quy định chặt chẽ để đảm bảo an ninh quốc phòng

Đối với các nhà thầu quốc tế muốn hoạt động đo đạc bản đồ tại Việt Nam, quy định năm 2026 yêu cầu sự minh bạch tuyệt đối và gắn kết chặt chẽ với hồ sơ thầu. Ngoài đơn đề nghị, nhà thầu phải cung cấp quyết định trúng thầu hoặc văn bản chọn thầu có nội dung liên quan đến hoạt động đo đạc. Hồ sơ nhân sự cũng được phân định rõ ràng:

• Nhân sự nước ngoài: Bắt buộc phải có văn bằng chuyên môn được hợp pháp hóa lãnh sự và giấy phép lao động (Work Permit) theo quy định của pháp luật lao động Việt Nam.
• Nhân sự Việt Nam: Phải có văn bằng phù hợp và hợp đồng lao động đã ký kết, đảm bảo đúng với danh sách nhân sự trong hồ sơ dự thầu.

Cơ chế liên thông dữ liệu: Chìa khóa rút ngắn thời gian chờ đợi

Việc triển khai đồng bộ Luật Đo đạc và bản đồ 2018 cùng các văn bản hướng dẫn mới như Nghị định 39/2026/NĐ-CP cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc xây dựng hạ tầng dữ liệu không gian địa lý quốc gia (NSDI). Việc cho phép nộp hồ sơ trực tuyến và sử dụng tệp tin điện tử không chỉ giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp mà còn hạn chế tối đa các rủi ro tiêu cực trong quá trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ.

Để tránh việc hồ sơ bị từ chối hoặc yêu cầu bổ sung nhiều lần, các tổ chức cần chủ động rà soát năng lực thiết bị và cập nhật các mẫu biểu mới nhất. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt pháp lý không chỉ giúp doanh nghiệp nhanh chóng có được giấy phép mà còn khẳng định uy tín và năng lực chuyên môn trên thị trường đo đạc bản đồ đầy tiềm năng của năm 2026.