Dịp cận Tết Nguyên đán luôn là thời điểm thị trường lao động trở nên sôi động hơn bao giờ hết. Đánh vào tâm lý muốn kiếm thêm thu nhập nhanh chóng để chi tiêu cho ngày Tết, nhiều đối tượng lừa đảo đã tung ra những lời mời chào hấp dẫn về một công việc "nhẹ nhàng", không cần kinh nghiệm nhưng mức lương lại cao ngất ngưởng. Thực tế, đằng sau những lời hứa hẹn đó là những cái bẫy tinh vi nhằm chiếm đoạt tài sản của người lao động.

Nhận diện các thủ đoạn lừa đảo tuyển dụng phổ biến

Các đối tượng lừa đảo thường sử dụng mạng xã hội (Facebook, Zalo, Telegram) hoặc tin nhắn SMS để tiếp cận nạn nhân. Thủ đoạn chung là giới thiệu mình là nhân viên của các tập đoàn lớn, sàn thương mại điện tử uy tín, sau đó mời gọi tham gia các công việc như: Chốt đơn hàng ảo, cộng tác viên tăng tương tác, hoặc tải ứng dụng (app) để thực hiện nhiệm vụ.

Ban đầu, để tạo lòng tin, chúng có thể trả cho bạn một khoản hoa hồng nhỏ (vài chục đến vài trăm nghìn đồng). Tuy nhiên, khi bạn đã tin tưởng và nộp số tiền lớn hơn để mua các "gói nhiệm vụ" cao cấp hơn, các đối tượng này sẽ lấy lý do lỗi hệ thống, sai cú pháp... để yêu cầu bạn nộp thêm tiền nhằm "giải ngân". Cuối cùng, khi nạn nhân không còn khả năng nộp tiền, chúng sẽ cắt đứt liên lạc và chiếm đoạt toàn bộ số tiền đã nộp.

Góc nhìn pháp lý: Những hành vi tuyển dụng trái luật cần tránh

Để tự bảo vệ mình, người lao động cần nắm vững các quy định của pháp luật lao động hiện hành. Dưới đây là 04 dấu hiệu vi phạm pháp luật thường thấy trong các vụ lừa đảo tuyển dụng:

1. Thu tiền phí hồ sơ, phí tuyển dụng

Theo quy định tại khoản 2 Điều 11 Bộ luật Lao động 2019, người lao động không phải trả bất kỳ chi phí nào cho việc tuyển dụng lao động. Mọi yêu cầu đóng tiền để làm hồ sơ, phí phỏng vấn hay phí đồng phục trước khi nhận việc đều là hành vi vi phạm pháp luật.

"2. Người lao động không phải trả chi phí cho việc tuyển dụng lao động."

Hành vi thu tiền của người lao động tham gia tuyển dụng có thể bị xử phạt từ 01 - 03 triệu đồng theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 7 Nghị định 28/2020/NĐ-CP.

2. Yêu cầu đặt cọc tiền hoặc giữ giấy tờ bản chính

Đây là hành vi bị nghiêm cấm tuyệt đối. Điều 17 Bộ luật Lao động 2019 quy định rõ người sử dụng lao động không được quyền giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động và không được yêu cầu người lao động phải thực hiện biện pháp bảo đảm bằng tiền hoặc tài sản khác.

Nếu vi phạm, doanh nghiệp có thể bị phạt tiền từ 20 - 25 triệu đồng theo điểm b khoản 2 Điều 8 Nghị định 28/2020/NĐ-CP, đồng thời buộc phải trả lại số tiền hoặc tài sản đã giữ kèm theo lãi suất.

3. Bắt đóng tiền mở tài khoản nhận lương

Nhiều đối tượng lừa đảo yêu cầu người lao động nộp một khoản phí để "kích hoạt" tài khoản nhận lương. Tuy nhiên, theo khoản 2 Điều 96 Bộ luật Lao động 2019, trường hợp trả lương qua tài khoản ngân hàng thì người sử dụng lao động phải trả các loại phí liên quan đến việc mở tài khoản và chuyển tiền lương.

4. Yêu cầu liên kết tài khoản ngân hàng với ứng dụng lạ

Việc yêu cầu người lao động cung cấp mã OTP hoặc liên kết tài khoản ngân hàng cá nhân với các ứng dụng không rõ nguồn gốc là dấu hiệu rõ rệt của hành vi đánh cắp thông tin và chiếm đoạt tài khoản. Người lao động tuyệt đối không thực hiện các thao tác này để tránh rủi ro mất trắng tiền trong tài khoản.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Để tìm được công việc thời vụ an toàn dịp Tết, người lao động nên tìm hiểu thông tin qua các trung tâm dịch vụ việc làm chính thống hoặc các trang tuyển dụng uy tín có địa chỉ rõ ràng. Hãy luôn nhớ rằng: Không có công việc nào "nhẹ nhàng" mà mang lại thu nhập bất thường mà không đòi hỏi kỹ năng hay công sức lao động tương xứng.

Nếu phát hiện các dấu hiệu lừa đảo hoặc đã lỡ nộp tiền cho các đối tượng này, bạn cần nhanh chóng thu thập bằng chứng (tin nhắn, biên lai chuyển tiền) và trình báo cơ quan Công an nơi gần nhất để được hỗ trợ giải quyết.