Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang diễn ra mạnh mẽ, thẻ Căn cước không chỉ là giấy tờ tùy thân mà còn là chìa khóa để công dân tiếp cận các dịch vụ công trực tuyến. Tuy nhiên, đi kèm với những tiện ích đó là các quy định quản lý chặt chẽ hơn nhằm bảo vệ an ninh trật tự và quyền lợi của mỗi cá nhân.

Nghị định 282/2025/NĐ-CP: Bước ngoặt trong quản lý trật tự xã hội

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 282/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội. Một trong những nội dung đáng chú ý nhất là các mức xử phạt liên quan đến việc cấp, quản lý và sử dụng thẻ Căn cước, căn cước điện tử theo tinh thần của Luật Căn cước 2023.

Quy định mới này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 15/12/2025, thay thế cho các quy định cũ tại Nghị định 144/2021/NĐ-CP. Việc nắm rõ các mức phạt không chỉ giúp người dân tuân thủ pháp luật mà còn tránh được những rắc rối pháp lý không đáng có trong đời sống hàng ngày.

Các mức xử phạt cụ thể người dân cần đặc biệt lưu ý

Theo quy định tại Điều 11 Nghị định 282/2025/NĐ-CP, các hành vi vi phạm được phân chia theo mức độ nghiêm trọng với các khung hình phạt như sau:

1. Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng

Đây là mức phạt dành cho các lỗi phổ biến mà nhiều người thường chủ quan mắc phải:

• Không xuất trình thẻ Căn cước, căn cước điện tử hoặc giấy chứng nhận căn cước khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu kiểm tra.
• Không thực hiện đúng quy định về cấp, cấp đổi, cấp lại thẻ Căn cước.
• Không nộp lại thẻ cho cơ quan quản lý căn cước trong các trường hợp bắt buộc như khi cấp đổi hoặc hủy số định danh cá nhân.

2. Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng

Mức phạt này áp dụng đối với các hành vi xâm phạm đến tính nguyên vẹn và quyền sở hữu giấy tờ:

• Chiếm đoạt hoặc sử dụng trái phép thẻ Căn cước của người khác.
• Tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung trên thẻ.
• Cố ý hủy hoại hoặc làm hư hỏng thẻ Căn cước.
• Không nộp lại thẻ khi thôi hoặc bị tước quốc tịch Việt Nam.

3. Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng

Các hành vi mang tính chất gian dối nhằm trục lợi từ hệ thống quản lý căn cước sẽ bị xử lý nghiêm:

• Làm giả dữ liệu hoặc sử dụng dữ liệu giả để được cấp thẻ Căn cước, căn cước điện tử.
• Cung cấp thông tin, tài liệu sai sự thật để được cấp thẻ hoặc giấy xác nhận số định danh cá nhân.

4. Phạt tiền từ 8.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng

Đây là khung hình phạt cao nhất dành cho các hành vi vi phạm nghiêm trọng, có nguy cơ gây mất an ninh trật tự cao:

"Sử dụng thẻ căn cước công dân giả, thẻ căn cước giả, căn cước điện tử giả...; Cầm cố, nhận cầm cố thẻ căn cước; Thuê, cho thuê thẻ căn cước..."

Đặc biệt, đối với các tổ chức có hành vi vi phạm tương tự, mức phạt tiền sẽ gấp 02 lần mức phạt đối với cá nhân.

Hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục

Bên cạnh việc phạt tiền, người vi phạm còn có thể đối mặt với các hình thức xử phạt bổ sung như tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm (thẻ giả, máy móc làm giả...). Đồng thời, pháp luật cũng buộc người vi phạm phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả như nộp lại thẻ, giấy tờ vi phạm hoặc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi sai trái.

Lời khuyên từ chuyên gia: Để bảo vệ quyền lợi của chính mình, mỗi công dân cần có ý thức bảo quản thẻ Căn cước cẩn thận, tuyệt đối không cho người khác thuê, mượn hoặc cầm cố thẻ. Khi có thay đổi về thông tin hoặc thẻ bị hư hỏng, hãy chủ động liên hệ với cơ quan Công an nơi gần nhất để được hướng dẫn thủ tục cấp đổi kịp thời.