Từ ngày 01/7/2024, khi Luật Căn cước 2023 chính thức đi vào cuộc sống, tấm thẻ Căn cước công dân (CCCD) quen thuộc đã được thay thế bằng thẻ Căn cước với diện mạo và công nghệ hoàn toàn mới. Tuy nhiên, một câu hỏi khiến nhiều người dân băn khoăn là: Liệu thẻ cũ còn hạn có phải đổi ngay không? Câu trả lời nằm ở 5 trường hợp bắt buộc mà pháp luật đã quy định rõ ràng.

1. 5 trường hợp "không thể trì hoãn" việc đổi thẻ Căn cước

Theo quy định tại Điều 24 Luật Căn cước 2023, công dân thuộc một trong các diện sau đây bắt buộc phải thực hiện thủ tục cấp đổi thẻ:

• Đến độ tuổi quy định: Công dân Việt Nam đã được cấp thẻ Căn cước phải thực hiện thủ tục cấp đổi khi đủ 14 tuổi, 25 tuổi, 40 tuổi và 60 tuổi. Đây là mốc thời gian quan trọng để cập nhật đặc điểm nhân dạng theo sự thay đổi tự nhiên của con người.
• Thay đổi thông tin hộ tịch: Khi bạn thực hiện thay đổi, cải chính thông tin về họ, chữ đệm, tên khai sinh hoặc ngày, tháng, năm sinh trên giấy khai sinh, việc đổi thẻ là bắt buộc để đồng bộ dữ liệu.
• Thay đổi nhân dạng và giới tính: Trường hợp công dân thay đổi nhân dạng, bổ sung ảnh khuôn mặt, vân tay hoặc xác định lại giới tính, chuyển đổi giới tính theo quy định pháp luật.
• Sai sót thông tin trên thẻ: Nếu phát hiện bất kỳ sai sót nào về thông tin in trên thẻ so với thực tế, người dân cần đi đổi ngay để tránh rắc rối khi thực hiện các giao dịch hành chính.
• Xác lập lại số định danh cá nhân: Đây là trường hợp đặc biệt khi cơ quan chức năng hủy và cấp lại số định danh mới cho công dân do sai sót hoặc thay đổi thông tin cốt lõi.

"Các trường hợp cấp đổi thẻ căn cước bao gồm: ... b) Thay đổi, cải chính thông tin về họ, chữ đệm, tên khai sinh; ngày, tháng, năm sinh; c) Thay đổi nhân dạng; bổ sung thông tin về ảnh khuôn mặt, vân tay; xác định lại giới tính hoặc chuyển đổi giới tính theo quy định của pháp luật..." - Trích khoản 1 Điều 24 Luật Căn cước 2023.

2. Thẻ Căn cước mới có gì đặc biệt?

Không chỉ đơn thuần là thay đổi tên gọi, thẻ Căn cước mới được tích hợp công nghệ bảo mật cực cao. Theo Điều 18 Luật Căn cước 2023, thông tin được mã hóa trong bộ phận lưu trữ (chip) bao gồm cả ảnh khuôn mặt, vân tay và đặc biệt là mống mắt.

Việc bổ sung mống mắt giúp tăng cường khả năng định danh chính xác gần như tuyệt đối, ngăn chặn hiệu quả các hành vi giả mạo danh tính trong các giao dịch ngân hàng, hàng không hay dịch vụ công trực tuyến. Bên cạnh đó, số định danh cá nhân vẫn giữ nguyên cấu trúc 12 chữ số, đóng vai trò là "chìa khóa" vạn năng để kết nối mọi dữ liệu chuyên ngành.

3. Thời hạn cấp thẻ: Nhanh chóng và thuận tiện

Một tin vui cho người dân là thời gian chờ đợi nhận thẻ đã được rút ngắn đáng kể. Theo quy định tại Điều 26 Luật Căn cước 2023, thời hạn cấp, cấp đổi, cấp lại thẻ được thống nhất trên toàn quốc:

"Trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định của Luật này, cơ quan quản lý căn cước phải cấp, cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước."

Quy định này giúp người dân chủ động hơn trong công việc, không còn phải chờ đợi hàng tháng trời như trước đây. Ngoài ra, công dân cũng có thể đăng ký đổi thẻ theo yêu cầu nếu muốn trải nghiệm các tính năng mới của thẻ Căn cước dù thẻ CCCD gắn chip cũ vẫn còn hạn sử dụng.

Việc nắm rõ các quy định về cấp đổi thẻ Căn cước không chỉ là nghĩa vụ mà còn là cách để mỗi công dân bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình trong kỷ nguyên số. Nếu bạn thuộc một trong 5 trường hợp nêu trên, hãy sắp xếp thời gian đến cơ quan Công an gần nhất để thực hiện thủ tục ngay hôm nay.