Trong nỗ lực hiện thực hóa mô hình quản trị tinh gọn và hiệu quả, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức phát lệnh rà soát tổng thể hệ thống văn bản pháp luật liên quan đến việc sắp xếp tổ chức chính quyền địa phương hai cấp. Đây được xem là bước đi then chốt để đảm bảo tính thống nhất của hệ thống pháp luật trước những thay đổi mang tính lịch sử của bộ máy nhà nước.

Mệnh lệnh từ Công văn 393/TTg-PL: Không để "độ trễ" pháp lý

Tại Công văn 393/TTg-PL, người đứng đầu Chính phủ đã yêu cầu các cơ quan liên quan thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm nhằm xử lý dứt điểm các vướng mắc pháp lý phát sinh từ việc chuyển đổi mô hình chính quyền. Mục tiêu cao nhất là đảm bảo các văn bản quy phạm pháp luật mới phải có hiệu lực đồng thời với Nghị quyết của Quốc hội về sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp.

Đối với các văn bản thuộc thẩm quyền của Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các Bộ và cơ quan ngang Bộ được giao nhiệm vụ chủ trì soạn thảo, rà soát kỹ lưỡng các nội dung cần sửa đổi. Đặc biệt, những văn bản chưa có trong chương trình lập pháp năm 2025 cần được khẩn trương bổ sung để trình Chính phủ xem xét.

Phân định thẩm quyền: Bài toán khó trong mô hình hai cấp

Một trong những thách thức lớn nhất khi chuyển sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp chính là việc phân định rõ ràng nhiệm vụ và quyền hạn giữa các cấp hành chính. Thủ tướng nhấn mạnh việc rà soát phải tập trung vào các quy định về phân cấp, phân quyền giữa trung ương và địa phương, cũng như từ cấp huyện xuống cấp xã hoặc lên cấp tỉnh.

Trong trường hợp các văn bản chưa thể sửa đổi kịp thời để đồng hành cùng Hiến pháp mới, Nghị quyết 190/2025/QH15 sẽ đóng vai trò là "cầu nối" pháp lý. Các nội dung chưa xử lý được trong Luật này sẽ được áp dụng theo Nghị quyết số 190/2025/QH15. Các nội dung chuyển tiếp sẽ được nghiên cứu kỹ lưỡng để đưa vào dự án Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 (sửa đổi).

Trách nhiệm của chính quyền địa phương các cấp

Không chỉ dừng lại ở cấp trung ương, cuộc "tổng rà soát" này còn lan tỏa mạnh mẽ đến từng địa phương. Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân các cấp có trách nhiệm tự rà soát các văn bản do mình ban hành. Việc này nhằm đảm bảo mọi quy định địa phương đều phải tương thích với phương án tổ chức chính quyền hai cấp và các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên.

"Các địa phương cần chủ động nghiên cứu, ban hành các Nghị quyết đặc thù để xử lý các vấn đề phát sinh, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội riêng biệt của mình trong quá trình chuyển đổi."

Việc rà soát và xử lý hệ thống văn bản pháp luật theo Công văn 393/TTg-PL không chỉ là nhiệm vụ hành chính thuần túy, mà là nền tảng pháp lý vững chắc để xây dựng một nền hành chính hiện đại, phục vụ nhân dân tốt hơn trong kỷ nguyên mới.