Nghị quyết 18-NQ/TW đã chỉ rõ những bất cập trong chính sách tài chính đất đai hiện nay, khi giá đất do Nhà nước quy định thường thấp hơn nhiều so với thực tế. Để khắc phục tình trạng này, Luật Đất đai 2024 đã hiện thực hóa một thay đổi mang tính lịch sử: Chính thức bãi bỏ khung giá đất.

Xác định giá đất theo nguyên tắc thị trường: Công bằng và Minh bạch

Thay vì áp dụng khung giá đất định kỳ 5 năm một lần như trước đây, Điều 158 Luật Đất đai 2024 quy định việc định giá đất phải tuân thủ các nguyên tắc nghiêm ngặt. Trong đó, quan trọng nhất là nguyên tắc thị trường, đảm bảo tính độc lập giữa cơ quan tư vấn, cơ quan thẩm định và cơ quan quyết định giá đất.

"Việc định giá đất phải bảo đảm các nguyên tắc sau đây: a) Theo nguyên tắc thị trường; b) Tuân thủ đúng phương pháp, trình tự, thủ tục định giá đất; c) Bảo đảm trung thực, khách quan, công khai, minh bạch..."

Việc bãi bỏ khung giá đất giúp các địa phương chủ động hơn trong việc xây dựng bảng giá đất sát với thực tế, từ đó giảm thiểu các tranh chấp, khiếu kiện liên quan đến bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Bảng giá đất được cập nhật hàng năm

Theo quy định tại Điều 159 Luật Đất đai 2024, bảng giá đất sẽ được xây dựng theo từng vị trí và được công bố, áp dụng từ ngày 01 tháng 01 hằng năm. Điều này giúp giá đất Nhà nước luôn bám sát biến động của thị trường, tránh tình trạng "giá ảo" hoặc chênh lệch quá lớn giữa giá đền bù và giá giao dịch thực tế.

Những tác động tích cực đến người dân và doanh nghiệp

• Đối với người dân: Nhận được mức bồi thường thỏa đáng hơn khi Nhà nước thu hồi đất, giảm bớt thiệt thòi do giá đất thấp.
• Đối với doanh nghiệp: Quy trình tiếp cận đất đai trở nên minh bạch hơn, giảm chi phí không chính thức và rút ngắn thời gian giải phóng mặt bằng.
• Đối với Nhà nước: Tăng nguồn thu ngân sách từ thuế, phí đất đai và hạn chế thất thoát tài sản công.

Bên cạnh đó, để đảm bảo tính thực thi, Chính phủ đã ban hành Nghị định 71/2024/NĐ-CP quy định chi tiết về các phương pháp định giá đất, trình tự xây dựng bảng giá đất, giúp các địa phương có căn cứ pháp lý rõ ràng để triển khai.

Việc chuyển đổi từ cơ chế "khung giá" sang "giá thị trường" là một bước tiến lớn trong quản lý đất đai tại Việt Nam, hứa hẹn tạo ra một thị trường bất động sản lành mạnh, bền vững và công bằng hơn cho mọi chủ thể tham gia.