Trong nỗ lực nâng cao hiệu quả quản trị thuế và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho cộng đồng doanh nghiệp cũng như người hành nghề, Cục Thuế đã chính thức phát hành Công văn 5505/CT-QLTT nhằm phổ biến những nội dung cốt lõi của Thông tư 109/2026/TT-BTC quy định về hoạt động kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế. Văn bản mới này không chỉ đánh dấu bước thay đổi tư duy quản lý hiện đại mà còn tháo gỡ nhiều rào cản hành chính kéo dài suốt nhiều năm qua.

Mở rộng cánh cửa hành nghề: Hộ kinh doanh và cá nhân chính thức được tham gia

Một trong những điểm chuyển biến mang tính bước ngoặt tại Thông tư 109/2026/TT-BTC chính là sự mở rộng phạm vi chủ thể trực tiếp cung cấp dịch vụ hành nghề thuế. Nếu như trước đây, quy định cũ chủ yếu đóng khung hoạt động kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế cho các pháp nhân là doanh nghiệp đại lý thuế, thì nay hành lang pháp lý đã chính thức bao quát cả hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh.

Cụ thể, theo quy định tại Điều 2 và Điều 3 Thông tư 109/2026/TT-BTC, lực lượng tham gia cung cấp dịch vụ làm thủ tục về thuế hiện nay bao gồm:

• Nhân viên đại lý thuế làm việc tại các doanh nghiệp tư vấn thuế;
• Hộ kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế;
• Cá nhân kinh doanh dịch vụ thuế độc lập đáp ứng đầy đủ các tiêu chí chuyên môn quy định tại Điều 64 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.

Sự điều chỉnh này phản ánh đúng thực tiễn phát triển của thị trường lao động và dịch vụ tài chính, tạo điều kiện cho các chuyên gia tư vấn thuế lành nghề tự do khởi nghiệp, gia tăng tính cạnh tranh lành mạnh trên thị trường dịch vụ pháp lý thuế.

Cởi trói tiêu chuẩn đánh giá năng lực: Bãi bỏ quy định khắt khe về 36 tháng kinh nghiệm

Trước đây, theo quy định cũ tại Thông tư 10/2021/TT-BTC, người muốn tham gia kỳ thi cấp chứng chỉ hành nghề dịch vụ làm thủ tục về thuế bắt buộc phải có thời gian công tác thực tế về tài chính, kế toán, kiểm toán hoặc thuế cộng dồn ít nhất từ 36 tháng trở lên kể từ ngày tốt nghiệp đại học. Quy định này vô hình trung tạo ra rào cản thời gian khá lớn đối với các cử nhân trẻ có năng lực chuyên môn tốt nhưng chưa đủ niên hạn làm việc.

Nhằm đột phá thể chế và khuyến khích nguồn nhân lực trẻ chất lượng cao, Điều 4 Thông tư 109/2026/TT-BTC đã có những thay đổi mang tính căn bản:

Chuyển đổi cơ chế đánh giá: Thay đổi từ hình thức "thi lấy chứng chỉ hành nghề dịch vụ làm thủ tục về thuế" sang cơ chế "đánh giá năng lực nghiệp vụ chuyên môn về thuế" linh hoạt và sát thực tế hơn.

Bãi bỏ điều kiện thâm niên: Hoàn toàn loại bỏ yêu cầu phải có đủ 36 tháng kinh nghiệm công tác thực tế.

Song song đó, tiêu chuẩn về trình độ chuyên môn vẫn được kiểm soát chặt chẽ. Người tham gia đánh giá năng lực phải có bằng tốt nghiệp đại học trở lên. Trường hợp bằng tốt nghiệp thuộc các chuyên ngành khác ngoài tài chính, kế toán, kiểm toán, thuế thì chương trình đào tạo phải đảm bảo tỷ lệ các môn học thuộc khối kiến thức kinh tế, tài chính, thuế, kế toán tối thiểu từ 7% trở lên trên tổng số chương trình khóa học.

Cắt giảm thủ tục hành chính tối đa trong hồ sơ đăng ký

Không chỉ nới lỏng điều kiện đầu vào, Điều 5 Thông tư 109/2026/TT-BTC còn đơn giản hóa tối đa các thành phần hồ sơ hành chính nhằm đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số toàn diện:

1. Bãi bỏ giấy xác nhận thâm niên: Người đăng ký không còn phải nộp Giấy xác nhận thời gian công tác hay trích lục Sổ bảo hiểm xã hội để chứng minh số năm kinh nghiệm như trước.
2. Tối ưu hóa dữ liệu định danh: Loại bỏ hoàn toàn yêu cầu nộp ảnh bản cứng 3x4 cm và bản sao giấy tờ căn cước đối với công dân Việt Nam, nhờ việc tích hợp đồng bộ dữ liệu với CSDL quốc gia về dân cư.
3. Đa dạng phương thức đăng ký: Cho phép thí sinh lựa chọn nộp hồ sơ bằng hình thức trực tuyến thông qua cổng dịch vụ công hoặc gửi bản giấy linh hoạt theo hướng dẫn của Hội đồng đánh giá năng lực.

Với những bước cải cách đột phá này, Thông tư 109/2026/TT-BTC hứa hẹn sẽ tạo nên làn sóng mới, thu hút đông đảo lực lượng nhân sự chất lượng cao tham gia vào lĩnh vực tư vấn và hỗ trợ tuân thủ thuế, đóng góp thiết thực vào sự phát triển minh bạch của nền kinh tế.