Tình trạng chậm chuyến, hủy chuyến (delay) luôn là nỗi ám ảnh của bất kỳ hành khách nào khi di chuyển bằng đường hàng không. Không chỉ gây trễ nải công việc, mệt mỏi về thể chất, việc delay kéo dài còn khiến hành khách chịu nhiều thiệt hại về tài chính. Để bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân, Chính phủ đã ban hành Nghị định 208/2026/NĐ-CP về vận tải hàng không (có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026). Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là quy định bắt buộc các hãng hàng không phải hoàn trả 100% tiền vé cho hành khách nếu chuyến bay bị chậm từ 4 giờ trở lên.

Chuyến bay chậm bao lâu thì được coi là "delay kéo dài"?

Theo quy định tại Điều 36 Nghị định 208/2026/NĐ-CP, mốc thời gian để xác định một chuyến bay bị chậm được căn cứ vào "lịch bay căn cứ". Đây là lịch bay công bố của hãng hàng không để đặt chỗ, bán vé cho hành khách, được chốt dữ liệu vào lúc 15h00 của ngày hôm trước ngày dự kiến khai thác.

Cụ thể, pháp luật phân loại các mức độ chậm chuyến như sau:

• Chuyến bay bị chậm: Là chuyến bay có thời gian cất cánh thực tế muộn hơn 15 phút so với thời gian đi theo lịch bay căn cứ.
• Chuyến bay bị chậm kéo dài: Là chuyến bay bị chậm từ 04 giờ trở lên so với thời gian đi theo lịch bay căn cứ.

Khi dự kiến chuyến bay bị chậm, hãng hàng không có nghĩa vụ phải thông báo kịp thời, xin lỗi hành khách và nêu rõ lý do. Đồng thời, hãng phải cập nhật thời gian khởi hành mới lên hệ thống màn hình thông tin chuyến bay (FIDS) tại cảng hàng không với tần suất ít nhất 30 phút/lần để hành khách chủ động theo dõi.

Quyền lợi sát sườn: Hoàn 100% tiền vé khi chuyến bay chậm từ 4 giờ trở lên

Đây là quy định mang tính đột phá nhằm siết chặt trách nhiệm của các hãng bay và bảo vệ tối đa quyền lợi của người tiêu dùng. Theo điểm b khoản 6 Điều 36 Nghị định 208/2026/NĐ-CP:

Đối với chuyến bay chậm từ 4 giờ trở lên, người vận chuyển phải hoàn trả toàn bộ tiền vé hoặc hoàn trả phần tiền vé chưa sử dụng nếu hành khách không đồng ý với phương án thay đổi hành trình (như chuyển đổi chuyến bay khác hoặc thay đổi đường bay).

Hành khách cần lưu ý, nghĩa vụ hoàn trả tiền vé này chỉ đặt ra khi việc chậm chuyến phát sinh do lỗi của người vận chuyển (hãng hàng không). Trong trường hợp chậm chuyến vì các lý do bất khả kháng như thời tiết xấu, thiên tai, dịch bệnh, hoặc theo yêu cầu đảm bảo an ninh an toàn bay của cơ quan quản lý, hãng bay sẽ được miễn trừ nghĩa vụ hoàn vé này nhưng vẫn phải thực hiện các biện pháp hỗ trợ cơ bản.

Không chỉ hoàn tiền, hãng bay phải bồi thường và phục vụ ăn uống ra sao?

Bên cạnh quyền được hoàn tiền vé, hành khách trên các chuyến bay bị delay còn được hưởng các dịch vụ chăm sóc, hỗ trợ và bồi thường lũy tiến theo thời gian chậm chuyến do lỗi của hãng bay:

• Chậm từ 02 giờ trở lên: Hãng bay phải phục vụ nước uống hoặc cung cấp phiếu mua hàng (voucher) có giá trị tương đương. Đồng thời, nếu hành khách yêu cầu, hãng phải hỗ trợ chuyển đổi hành trình hoặc chuyến bay khác để khách đến được điểm cuối, miễn trừ mọi điều kiện hạn chế và phụ thu liên quan.
• Chậm từ 03 giờ trở lên: Ngoài nước uống, hãng bay phải phục vụ thêm đồ ăn hoặc voucher ăn uống có giá trị tương đương.
• Chậm từ 04 giờ trở lên: Bên cạnh việc hoàn tiền vé (nếu khách không đi tiếp), hãng bay bắt buộc phải bồi thường ứng trước không hoàn lại cho hành khách đã xác nhận chỗ và có vé. Khoản bồi thường này được thực hiện một lần cho mỗi chuyến bay.
• Chậm từ 06 giờ trở lên: Hãng bay phải bố trí nơi nghỉ ngơi phù hợp. Nếu delay trong khoảng từ 07h00 đến trước 22h00, hãng bố trí nơi nghỉ tại sân bay. Nếu kéo dài từ 22h00 hôm trước đến trước 07h00 ngày hôm sau, hãng phải bố trí chỗ ngủ, khách sạn phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương (trừ trường hợp hành khách tự nguyện chọn hoàn vé và ra về).

Quy định đặc biệt khi chậm chuyến ngay trên khoang tàu bay

Một tình huống thực tế cực kỳ ức chế mà nhiều hành khách gặp phải là đã lên máy bay, cửa máy bay đã đóng nhưng tàu bay vẫn nằm im trên đường băng không thể cất cánh. Điều 38 Nghị định 208/2026/NĐ-CP đã lần đầu tiên luật hóa chi tiết trách nhiệm của hãng bay trong trường hợp này:

Chậm chuyến trên khoang được xác định khi tàu bay đã đóng cửa, khách đã ngồi bên trong nhưng chưa cất cánh thực tế từ 30 phút trở lên. Lúc này, hãng bay phải:

1. Phục vụ nước uống đầy đủ cho hành khách.
2. Bảo đảm hệ thống thông gió, duy trì nhiệt độ mát mẻ, dễ chịu trong khoang và đáp ứng nhu cầu vệ sinh của khách.
3. Có biện pháp hỗ trợ y tế khẩn cấp kịp thời nếu hành khách gặp vấn đề về sức khỏe.
4. Đặc biệt: Nếu chuyến bay bị chậm quá 03 giờ trên khoang và chưa xác định được thời gian cất cánh cụ thể, hãng bay bắt buộc phải cho hành khách xuống tàu bay trở lại nhà ga, trừ trường hợp việc này gây ảnh hưởng đến an toàn, an ninh hàng không.

Thời gian chậm chuyến trên khoang cũng được cộng dồn vào tổng thời gian chậm chuyến chung để tính các mức bồi thường ứng trước không hoàn lại theo quy định tại Điều 36.

Lời khuyên thiết thực cho hành khách đi máy bay

Quy định mới tại Nghị định 208/2026/NĐ-CP là tấm lá chắn pháp lý vững chắc bảo vệ người tiêu dùng. Để tự bảo vệ quyền lợi của mình từ ngày 01/7/2026, hành khách nên:

• Luôn lưu giữ lại vé máy bay, thẻ lên tàu bay (boarding pass) và các tin nhắn, email thông báo delay từ hãng hàng không để làm bằng chứng đối chiếu.
• Chủ động yêu cầu nhân viên hãng bay cung cấp nước uống, đồ ăn hoặc voucher khi thời gian delay chạm các mốc quy định (2 giờ, 3 giờ).
• Trong trường hợp chuyến bay bị chậm từ 4 giờ trở lên do lỗi của hãng, nếu không muốn tiếp tục hành trình mới do hãng sắp xếp, hãy mạnh dạn yêu cầu làm thủ tục hoàn trả 100% tiền vé và nhận khoản bồi thường ứng trước không hoàn lại ngay tại quầy dịch vụ của hãng ở sân bay.