Trong kỷ nguyên số hóa, dữ liệu cá nhân được ví như "dầu mỏ" của nền kinh tế mới. Tuy nhiên, đi kèm với giá trị khổng lồ là những rủi ro tiềm ẩn về quyền riêng tư. Để giải quyết bài toán này, hệ thống pháp luật Việt Nam đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ với sự ra đời của Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành.

So với Nghị định 13/2023/NĐ-CP, các quy định mới tại Nghị định 356/2025/NĐ-CP đã mang đến những thay đổi mang tính đột phá, siết chặt trách nhiệm của các tổ chức xử lý dữ liệu đồng thời nâng cao quyền làm chủ của người dân.

1. Mở rộng định nghĩa: Không chỉ là liệt kê thông tin

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất chính là cách tiếp cận về định nghĩa dữ liệu. Thay vì chỉ liệt kê khô khan các loại giấy tờ, pháp luật hiện nay tập trung vào bản chất và tính chất của dữ liệu.

Dữ liệu cá nhân cơ bản: Từ liệt kê sang định nghĩa tính chất

Trước đây, chúng ta quen với việc liệt kê họ tên, ngày sinh, nơi cư trú... Tuy nhiên, quy định mới định nghĩa dữ liệu cá nhân cơ bản là những thông tin phản ánh yếu tố nhân thân, lai lịch phổ biến trong các giao dịch xã hội. Điều này giúp linh hoạt hơn trong việc xác định các loại hình dữ liệu mới phát sinh trong tương lai.

Dữ liệu cá nhân nhạy cảm: Phạm vi ảnh hưởng rộng lớn hơn

Khái niệm dữ liệu nhạy cảm giờ đây không chỉ giới hạn ở cá nhân mà còn mở rộng tầm ảnh hưởng đến cả cơ quan, tổ chức. Đặc biệt, các dữ liệu về quan điểm tín ngưỡng, danh tính điện tử, lịch sử hoạt động viễn thông và dữ liệu theo dõi hành vi trên không gian mạng đã chính thức được đưa vào danh mục bảo vệ nghiêm ngặt.

2. Thời hạn phản hồi: 'Siết chặt' trách nhiệm của bên xử lý dữ liệu

Nếu như trước đây người dân thường phải chờ đợi vô thời hạn khi yêu cầu chỉnh sửa hoặc xóa dữ liệu, thì nay các mốc thời gian đã được ấn định rõ ràng:

• 02 ngày làm việc: Thời hạn để tổ chức phải phản hồi về thủ tục khi nhận được yêu cầu rút lại sự đồng ý hoặc phản đối xử lý dữ liệu.
• 07 - 10 ngày làm việc: Thời hạn tối đa để thực hiện việc ngừng xử lý, cung cấp hoặc xóa dữ liệu theo yêu cầu của chủ thể.

Việc quy định cứng thời gian giúp ngăn chặn tình trạng trì hoãn, gây khó khăn cho người dân trong việc bảo vệ quyền riêng tư của mình.

3. Hình thức đồng ý: Đa dạng và dễ kiểm chứng

Sự đồng ý của chủ thể dữ liệu không còn bó hẹp trong văn bản giấy. Pháp luật hiện nay công nhận 05 hình thức thể hiện sự đồng ý, bao gồm cả giọng nói, tin nhắn điện thoại, thư điện tử và các nền tảng ứng dụng kỹ thuật. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho các giao dịch thương mại điện tử nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao về tính kiểm chứng và trách nhiệm giải trình của doanh nghiệp.

4. Chuyển giao dữ liệu: Minh bạch và an toàn tuyệt đối

Quy định mới bổ sung hướng dẫn cụ thể về việc chuyển giao dữ liệu cá nhân, đặc biệt là các giao dịch trên sàn dữ liệu. Các tổ chức tài chính, ngân hàng hiện nay bắt buộc phải thực hiện đánh giá tuân thủ bảo vệ dữ liệu cá nhân hằng năm. Đây là bước đi cần thiết để bảo vệ tài sản và thông tin của khách hàng trong bối cảnh tội phạm công nghệ cao ngày càng tinh vi.

Dữ liệu cá nhân nhạy cảm là dữ liệu cá nhân gắn liền với quyền riêng tư của cá nhân; khi bị xâm phạm sẽ gây ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân; yêu cầu phân quyền giới hạn truy cập, quy trình xử lý và các biện pháp bảo mật chặt chẽ.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Đối với cá nhân, hãy luôn tỉnh táo khi cung cấp thông tin trên không gian mạng và tận dụng quyền yêu cầu xóa, sửa dữ liệu khi cần thiết. Đối với doanh nghiệp, việc xây dựng một quy trình xử lý dữ liệu chuẩn chỉnh theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 không chỉ là tuân thủ pháp luật mà còn là cách để xây dựng niềm tin bền vững với khách hàng.