Trong bối cảnh gian lận thương mại xuyên biên giới diễn biến phức tạp, tình trạng hàng hóa sản xuất tại Trung Quốc nhưng lại mang nhãn mác "Made in Vietnam" đang trở thành vấn đề nhức nhối. Để ngăn chặn triệt để hành vi này, Tổng cục Hải quan đã chính thức đưa ra những chỉ đạo quyết liệt nhằm siết chặt quy trình kiểm tra xuất xứ hàng hóa ngay tại cửa khẩu.

Cơ quan Hải quan tăng cường kiểm tra thực tế hàng hóa để phát hiện gian lận xuất xứ (ảnh minh họa)

Thủ đoạn tinh vi: Từ dán nhãn giả đến mượn danh doanh nghiệp nội

Theo ghi nhận từ thực tế công tác quản lý vào thời điểm giữa năm 2019, các mặt hàng bị giả mạo xuất xứ chủ yếu tập trung vào nhóm hàng tiêu dùng thiết yếu như điện tử, giày dép, quần áo và mỹ phẩm. Các đối tượng vi phạm thường sử dụng hai phương thức chính:

• Sản xuất trực tiếp tại nước ngoài: Hàng hóa được đặt hàng sản xuất tại Trung Quốc nhưng ngay từ khâu đóng gói đã được in sẵn nhãn hiệu, mã vạch và địa chỉ của các doanh nghiệp tại Việt Nam.
• Hoàn thiện công đoạn cuối: Hàng hóa nhập khẩu dưới dạng linh kiện hoặc bán thành phẩm, sau đó chỉ thực hiện các công đoạn gia công đơn giản tại Việt Nam nhưng lại tự ý ghi nhãn "Made in Vietnam" để hưởng ưu đãi thuế quan hoặc đánh lừa lòng tin của người tiêu dùng.

Hành vi này không chỉ vi phạm nghiêm trọng quy định về nhãn hàng hóa theo Nghị định 43/2017/NĐ-CP mà còn gây thiệt hại lớn cho uy tín của hàng Việt trên thị trường quốc tế.

Mệnh lệnh từ Tổng cục Hải quan: Kiểm tra 100% các lô hàng nghi vấn

Trước tình hình trên, Tổng cục Hải quan yêu cầu các Chi cục Hải quan trực thuộc phải nâng cao tinh thần cảnh giác, đặc biệt là đối với các lô hàng nhập khẩu từ thị trường Trung Quốc. Cụ thể:

Tăng cường kiểm tra, xác định xuất xứ, nhãn mác hàng hóa nhập khẩu; đối chiếu cụ thể tên hàng, mã số HS, xuất xứ trên nhãn với hồ sơ lô hàng và Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O).

Trong trường hợp phát hiện hàng hóa nhập khẩu ghi sẵn dòng chữ "Made in Vietnam", cơ quan Hải quan sẽ lập tức tạm giữ để xác minh làm rõ. Nếu có căn cứ xác định đây là hành vi giả mạo nguồn gốc, nơi sản xuất hoặc đóng gói, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm, đối tượng sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Nhiều mặt hàng tiêu dùng bị phát hiện giả mạo nhãn mác Việt Nam để đánh lừa người tiêu dùng (ảnh minh họa)

Chế tài xử phạt: Từ phạt hành chính đến truy cứu hình sự

Việc xử lý các hành vi gian lận xuất xứ được thực hiện dựa trên khung pháp lý chặt chẽ. Theo quy định tại Nghị định 185/2013/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 124/2015/NĐ-CP), hành vi buôn bán hàng giả về nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa có thể bị phạt tiền lên đến hàng trăm triệu đồng và tịch thu tang vật.

Đặc biệt, nếu hành vi có dấu hiệu cấu thành tội phạm, cơ quan chức năng sẽ chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra để truy cứu trách nhiệm hình sự về tội sản xuất, buôn bán hàng giả. Điều này thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc bảo vệ thương hiệu quốc gia và quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng Việt Nam.

Người tiêu dùng cũng cần nâng cao cảnh giác, ưu tiên lựa chọn hàng hóa từ các nhà cung cấp uy tín và có đầy đủ hóa đơn, chứng từ để tránh tiếp tay cho các hành vi gian lận thương mại.